समर्पण सुधार केन्द्र धनगढी उपमहानगरपालिका– ५ पल्लोहसनपुर स्थित युएनडिपी नजिक २०८० सालमा स्थापना भयो । सुधार केन्द्रले जीवनको अमूल्य समय लागूऔषधमा लागेका युवालाई सुधार गर्दै आएको छ । डेढ बिगाह जग्गामा रहेको सो केन्द्र भित्र खेलकुदको सुविधा,साईकेटिक डाक्टरद्धारा काउन्सेलिङ्ग,सुधारिएका लागूऔषध प्रयोगकर्ताद्धारा क्लास र होलिष्टिक विधिद्धारा उपचार गर्दै आएको छ । अन्यभन्दा फरक विधिद्धारा संचालित सुधारगृह स्थापनायता करिब ३ सय जना व्यक्तिलाई पुनर्जिवन प्रदान गरेको छ । गृहको अहिलेको अवस्थालगायत समग्र बिषयमा सुधारगृह संचालक तथा कार्यक्रम संयोजक सविन शाहसँग निशाना न्युजका लागि अशोक ज्वालाले गरेको कुराकानी प्रस्तुत गरिएको छ ।

सुधारगृहको स्थापना कहिले भयो ?
यसको स्थापना २०८० सालका भएको हो । झण्डै १४ महिना हुन लाग्यो ।

स्थापनाको उदेश्य के हो ?
हामी सबैलाई जानकारी भएको बिषय नै हो । लागूऔषधको यहाँ एकदमै बिगबिगी छ । म पनि पूर्व लागूऔषध प्रयोग कर्ता हो । म सबै कुरा पाउँदा पाउँदै पनि यो जंजालमा फस्न पुगे । मैले पनि आफ्नो जीवनको केही अमूल्य समय लागूऔषधमा व्यतित गरे । म आफै पनि सुधारिएर आए । म सुधारिएको जानकारी मैले अरुलाई पनि दिन खोजेको हो । हामी चार जनाको सञ्चालक टिम छ ।
हामी सबै त्यही फिल्डबाट आएको हुनाले समाजमा केही सन्देश दिनुपर्छ भनेर हामीले यो काम सुरु गरेका हो । हामी जस्तो धेरै जना भयौँ । खुला सीमाना भयो । लागूऔषधको बिगबिगि भयो । सुधारगृह सुरु गर्दाखेरी उपचार दिएर कसैको घरबार सुध्रिन्छ भने आत्मा सन्तुष्टि हुने समाजमा प्रभाव पार्ने उदेश्यका यो सञ्चालन गरेका हौँ ।

यहाँबाट कति जना सुधार भएर गएका छन् ?
हामीले सुरु गरेदेखि लगभग तीन सय जना जतिले उचार लिइसकेका छन् ।

लागूऔषधले कस्तो असर पर्ने रहेछ ?
लागूऔषध सेवन गरेर कस्तो असर हुन्छ भन्ने तपाई हामीले देखेकै छौँ । लागूऔषधले मान्छेलाई कहाँसम्म पु¥याउँछ भन्ने देखेकै छौँ । सरकारको धेरै चासो नभएर लागूऔषधको बिगबिगी बढेको छ । एकदमै खुला छ । बैध बाटो एउटा भएपनि अवैध बाटा धेरै छन् । खुला सीमाना भएकाले यस्तो बिगबिगी बढेको हो जस्तो मलाई लागेको छ ।

लागूऔषध प्रयोगकर्ता यहाँबाट सुधारिएर गएपछि उहाँहरुका अभिभावकको प्रतिक्रिया कस्तो पाउनुभएको छ ?
यो पुनःस्थापना केन्द्रको हो । यहाँ जीन्दगीमा हरेश खाइसकेको मान्छेलाई पुनःस्थापित गर्ने हो । अभिभावकले पनि हामीलाई आशा भरोशा गरेर नै छोराछोरीलाई दिने हो । यहाँ आइसकेछि नसा प्रयोग गर्न मिल्दैन् । लामो समय लागूऔषध प्रयोग गरेकालाई दुईचार दिन गाह्रो पनि हुन्छ । कहिले काहीँ आइसीयुमा राख्नुपर्ने समेत अवस्था आउँछ । एकै चोटी सुधार हुँदैन । विस्तारै हुने हो । एक डेढ महिनामा अभिभावकलाई पनि भेटाउँछौँ । त्यसपछि हप्ताको एक चाेटी भेट्नै पर्ने हुन्छ ।

यहाँबाट पुनःस्थापित भएकाहरु काममा लागेका छन् ?
काम भन्दा पनि कति जना बिदेश गइसक्नुभएको छ । कति जनाले परिवारको सदस्य भएर राम्रो जीवन बिताइ राख्नुभएको छ । हिजोका दिनमा परिवारको सदस्य भएर बाच्नुको अर्थ थिएन् । कति जनाले घर चलाउनु भएको छ । कतिले पुनर्जीवन पाएर हिजोको बेरोजारी मान्छे आज रोजगारी गरेर बसेका छन् । कति जना यही कर्मचारी भएर काम गरिरहनुभएको छ ।

यहाँको सन्देश के छ ?
म अहिले लागूऔषधमा फसेका लाई के भन्न चाहान्छु भने म पनि हिजोका दिनमा तपाईहरु जस्तै थिए । मेरो पनि जिन्दगी खेर गयो,सुध्रिन सक्दैन भन्ने सोच राख्ने मान्छे म पनि हो । आज मैले सुधारमा लाग्दा जिन्दगी,परिवार पाएको छु । सुधार सम्भव छ भन्न चाहान्छु । अभिभावकहरुलाई के भन्न चाहान्छु भने यो कुरालाई सामान्य रुपमा लिइ रहनुभएको छ भने समान्य नलिनुस् । जति छिटो उपचार ग¥यो त्यति छिटो सञ्चो हुन्छ । एउटा सामान्य घाउ शरीरमा हुँदा समयमै उपचार नगरे कोट्याएर व्यवास्ता ग¥यौँ भने भोलि क्यान्सर हुन सक्छ । यो पनि एउटा रोग हो यसको उपचार सम्भव छ भनेर अभिभावकलाई सन्देश दिन चाहान्छु ।

हामी चौविसै घण्टा सेवामा खटिरहेका छौँ । कति जनाले उपचार पछि जिन्दगी पाउनुभएको छ । राम्रो वातावरण बनाएका छौँ । सुधारकेन्द्र भनेको एउटा विद्यालय जस्तै हो । यहाँ लागूऔषध सम्बन्धि पढाइ हुने हो । शारीरिक कसरत हुने हो । आफ्ना छोराछोरी लागू औषधमा फसिरहेका छन् भने यो कुरा नलुकाउनुस् जति सक्दो समयमै हामीलाई सम्पर्क गर्नुहोस् सल्लाह लिनुस् ।

अन्य ठाउँमा गएर कस्ता खालका कार्यक्रम गर्दै आउनुभएको छ ?
वडा कार्यालयसँगको समन्वयमा जनचेतनामूलक कार्यक्रम पनि गरिरहेका हुन्छौँ । फरक खालको जनचेतनामूलक कार्यक्रम गरिरहेका छौँ । हिजोका दिनमा स्कुले बच्चालाई राखेर जनचेतनामूलक कार्यक्रम गरिहेका हुन्थ्ये । त्यसले राम्रो नतिजा दिएको पाएनौँ । किन भने हिजो म स्कुल पढ्दा आगूऔषध नराम्रो कुरा हो । गाँजा खानु हुन्न भन्न मलाई पनि थाहा थियो । कारणबस फस्न पुगे । तर,अभिभावकलाई जनचेतना दिनुपर्ने छ । समस्या अभिभावकमा देखिएको छ । हामीले प्रदेश युवा परिषद्सँग मिलेर थुप्रै कार्यक्रम गरेका छौँ । वडासँग मिलेर काम गरिरहेका छौँ । समाजमा खासमा अभिभावकमा जनचेतना फैलाउने हाम्रो कार्यक्रम रहेको छ ।