परिवार नियोजनको अवस्था आर्कषण र प्रभावकारिताको विषयमा स्वास्थ्य कार्यालय कैलालीका परिवार नियोजन अधिकृत ओलट नारायण चापागाईसंग निशाना न्युजले गरेको कुराकानीको आधारित विचार प्रस्तुत गरिएको छ ।

परिवार नियोजन भनेको सन्तानको रहर पुगिसकेका दम्पतिहरुले प्रयोग गर्ने साधन प्रयोग गरेर परिवारको संख्या सीमित बनाउनको लागि परिवार नियोजन गरिन्छ ।

लामो अवधिको परिवार नियोजनको साधन,छोटो अवधिको परिवार नियोजनको साधन,स्थायी बन्ध्याकरणलगायतका धेरै सेवाहरु उपलब्ध छन् ।

पुरुषले अस्थायी साधनका लागि प्रयोग गर्ने कण्डम हो । स्वास्थ्य संस्थाबाट त्यो निःशुल्क वितरण भइरहेको हुन्छ उनीहरुले चाहेजति लैजान सक्छन् ।

पुरुषले परिवार नियोजनको साधन प्रयोग गर्दाखेरी एउटा भ्यासेक्टोमी हुन्छ । यो चिरफार नगरिकन भासनली काटेर बाधिन्छ । सन्तानको रहर पुगिसके पछि यो गरिन्छ ।

महिलाको साधनहरु धेरै छन् । हर्मोनल र नन हर्मोनल साधन छन् । हर्मोन नभएको साधनमा कपरटी,आयुसिडी हुन्छन् । हर्मोनल साधनमा पिल्स,डिपोप्रोभेरा सुई,पाखुरामा लगाउने इम्प्लान्ट यी साधनहरु छन् भने महिलाले पनि स्थायी बन्ध्याकरण गर्न सक्छन् ।
हरेक वर्ष बन्ध्याकरण शिविर हुन्छ ।

दर्गम बस्तीहरुमा घुम्ती शिविरको आयोजना हुन्छ । जहाँ सन्तानको रहर पुगिसकेपछि उनीहरुको पहुँच पुग्दैन् । अस्पतालहरुले पनि स्थायी बन्ध्याकरण गर्ने गरेका हुन्छन् भने हामीले पनि स्थायी बन्ध्याकरण शिविर आयोजना गर्छौ ।
यो वर्ष ११ ठाउँमा हाम्रो स्थायी बन्ध्याकरण शिविर सञ्चालन भयो । सबभन्दा बढी प्रभावकारी स्थायी बन्ध्याकरण नै हुन्छ । अस्थायी साधनमा हर्मोन हुन्छ हर्मोनले शरीरलाई केही असर गर्न सक्छ ।

सन्तानको रहर पुगिसकेको छ भने स्थायी बन्ध्याकरण नै राम्रो छ ।
सन्तानको रहर पुगिसकेको छ भने स्थायी बन्ध्याकरण सबभन्दा राम्रो विधि हो । केही वर्ष बिराएर सन्तालन पाउनका लागि लामो अवधिका साधन पनि छन् । छोटो अवधिका साधन पनि छन् ।

अहिले सबै सचेत भइसके धेरै बच्चा भएपछि पढाउन लेखाउन हुर्काउन समस्या हुन्छ भनेर व्यवस्थित परिवार बनाउन एउटा योजना नै हो बन्ध्याकरण । अहिले धेरैले दुई/तीन जना सन्तान मात्रै जन्माउने गरेका छन् ।
सबै मान्छे शिक्षत भइसके धेरै सन्तान पाउन हुँदैन् भनेर प्राकृतिक विधि पनि अपनाउन थालेका छन् । वेरोजगारको समस्याले श्रीमान/श्रीमति सँगै नबसेको अवस्था छ । साधनको अवाश्यकता नदेखिएकाले अप्रेशन गर्न रुचाउँदैनन् ।

परिवार नियोजनको साधन घट्दो क्रममा छ । हामीले मंसिर पाँच गतेदेखी २५ गतेसम्म ११ ठाउँमा स्थायी बन्ध्याकरण शिविर सञ्चालन गरेका थियौँ । २ सय २१ जनाले सेवा लिएका छन् ।

जहाँ बढी हुन्छन् त्यहाँ प्राथमिकताका आधारमा राखेका थियौँ । अझै पनि सम्भव भए बाँकी रहेका जोशीपुर र बर्दगोरिया गाउँपालिकामा पनि शिविर लिएर जाने प्रयासमा छाँै ।

सन्तानको रहर पुगिसकेका दम्पत्तिका लागि स्थायी बन्ध्याकरण सेवा लिनु होला । हरेक स्वास्थ्य संस्थामा हाम्रा महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविका हुनुहुन्छ उहाँहरुलाई थाहा हुन्छ कसका सन्तान कति छन् कस्लाई बन्ध्याकरणको आवश्यकता छ भनेर उहाँहरुबाट डाटा आएपछि शिविर सञ्चालन हुन्छ ।