धनगढी । सुदूरपश्चिमका स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरूले “सुरक्षित, हरित तथा जलवायु उत्थानशील विद्यालय” निर्माणका लागि साझा प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् । सामाजिक विकास मन्त्रालयको आयोजनामा सुरक्षित तथा हरित विद्यालय र जलवायु उत्थानशील शिक्षासम्बन्धी अभिमुखीकरण कार्यक्रममा विद्यालयलाई सुरक्षित, वातावरणमैत्री तथा विपद् उत्थानशील बनाउँदै गुणस्तरीय शिक्षाको आधार तयार गर्ने उद्देश्यसहित उनीहरूले नौ बुँदे प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका हुन् ।

प्रतिबद्धता अनुसार स्थानीय तहभित्र रहेका विद्यालय भवन, खानेपानी, शौचालय तथा अन्य संरचनाहरूलाई भूकम्प, बाढी, पहिरो, आगलागी लगायत बहु–प्रकोपबाट सुरक्षित हुने गरी निर्माण, मर्मत तथा स्तरोन्नति गरिनेछ। साथै जलवायु अनुकूल पूर्वाधार विकासलाई प्राथमिकता दिइने जनाइएको छ ।

त्यस्तै प्रत्येक विद्यालयमा विद्यालय सुरक्षा योजना, आपतकालीन कार्ययोजना, नियमित विपद् अभ्यास (मक ड्रिल) तथा प्रारम्भिक चेतावनी प्रणाली प्रभावकारी रूपमा लागू गरिने प्रतिबद्धता जनाइएको छ। विद्यालयस्तरमै विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा तयारी योजनालाई व्यवहारमा उतार्ने लक्ष्य राखिएको छ ।

प्रतिबद्धतामा विद्यालय परिसरलाई हरित र वातावरणमैत्री बनाउने विषयलाई समेत प्राथमिकता दिइएको छ । वृक्षारोपण, फोहोर व्यवस्थापन, प्लास्टिक न्यूनीकरण, वर्षा पानी संकलन तथा स्वच्छ ऊर्जा प्रयोगलाई प्रोत्साहन गर्दै हरित विद्यालय अभियान सञ्चालन गरिने उल्लेख गरिएको छ ।

विद्यालयको सिकाइ प्रक्रिया, अतिरिक्त क्रियाकलाप तथा इको–क्लबमार्फत जलवायु परिवर्तन, वातावरण संरक्षण तथा विपद् सचेतनासम्बन्धी कार्यक्रम सञ्चालन गरिने जनाइएको छ ।
बालबालिका, अपाङ्गता भएका विद्यार्थी, किशोरी तथा विपन्न समुदायका बालबालिकाले सुरक्षित, समान र भयरहित सिकाइ वातावरण प्राप्त गर्ने सुनिश्चितता पनि प्रतिबद्धतामा समेटिएको छ ।
स्थानीय तहले विद्यालय सुरक्षा, हरित विद्यालय तथा जलवायु उत्थानशील शिक्षा कार्यक्रमका लागि आवश्यक बजेट तथा स्रोत सुनिश्चित गर्ने जनाएको छ । साथै अभिभावक, समुदाय, विद्यालय व्यवस्थापन समिति, युवा समूह तथा विकास साझेदार संस्थासँग सहकार्य र समन्वयलाई प्रभावकारी बनाइने उल्लेख गरिएको छ ।

विपद् जोखिम न्यूनीकरण, तयारी, प्रतिकार्य तथा पुनर्लाभ कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन स्थानीय तथा प्रदेशस्तरीय शिक्षा समूह गठन, पुनःगठन तथा परिचालन गर्ने व्यवस्था मिलाइनेछ। विद्यालय, शिक्षक तथा विद्यार्थीहरूको क्षमता विकासका लागि तालिम, अभिमुखीकरण तथा गोष्ठी सञ्चालन गरिने प्रतिबद्धता समेत जनप्रतिनिधिहरूले व्यक्त गरेका छन् ।

स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरूले सुरक्षित, हरित तथा जलवायु उत्थानशील विद्यालय निर्माणलाई आगामी शिक्षा विकासको प्रमुख आधारका रूपमा अघि बढाउने समेत प्रतिवद्धता व्यक्त गरेका हुन् ।

बहुउद्देश्यीय सेवा समाजको सहकार्य तथा समन्वयमा आयोजित कार्यक्रममा सुदूरपश्चिम प्रदेशका विभिन्न स्थानीय तहका प्रमुख, शिक्षा शाखामा कार्यरत शिक्षा अधिकृत तथा विभिन्न संघसंस्थाका प्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहेको थियो ।

कार्यक्रमको अध्यक्षता सामाजिक विकास मन्त्रालयका सचिव हेमराज रेग्मीले गरेका थिए । कार्यक्रममा विद्यालयलाई सुरक्षित, वातावरणमैत्री र जलवायु परिवर्तनप्रति उत्थानशील बनाउने विषयमा विस्तृत छलफल गरी नौं बुँदै प्रतिवद्धता गरिएको हो ।

अभिमुखीकरणका क्रममा विद्यालय पूर्वाधारको सुरक्षा, वातावरण संरक्षण, विपद् जोखिम न्यूनीकरण, स्वच्छ खानेपानी, सरसफाइ तथा जलवायु परिवर्तनले शिक्षाक्षेत्रमा पार्ने प्रभावका विषयमा प्रस्तुति तथा अन्तरक्रिया गरिएको आयोजकले जनाएको छ ।

कार्यक्रममा सहभागी स्थानीय तहका प्रतिनिधिहरूले सुरक्षित तथा हरित विद्यालय निर्माणका लागि आ–आफ्नो क्षेत्रमा सक्रियतापूर्वक काम गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए । जलवायुमैत्री शिक्षा प्रणाली विकास गर्न स्थानीय सरकार, विद्यालय र सरोकारवाला निकायबीच समन्वय आवश्यक रहेको निष्कर्ष निकालि नौं बुँदे प्रतिवद्धतापत्र घोषणा गरिएको थियो ।