टंक कुँवर
कैलाली ।आँट, धैर्य र निरन्तर मेहनत गर्ने हो भने असफलतापछि पनि सफलता हासिल गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण बनेकी छन् धनगढी उपमहानगरपालिका–१७, धुर्जन्नाकी भागरथी नाथ।
आत्मनिर्भर बन्ने उद्देश्यले नाथले २०७६ सालमा ‘भागरथी कृषि तथा पशुपन्छी फार्म’ दर्ता गरी व्यवसायिक कृषि सुरु गरेकी थिइन्।
सुरुवातमा उनले सानो लगानीमा पाँच कठ्ठा जमिनमा तरकारी खेती गरिन्। मेहनत गर्दै जाँदा आम्दानी पनि राम्रो हुन थाल्यो। त्यसपछि उनले व्यवसाय विस्तार गर्ने सोच बनाइन् र एक बिघा जमिन भाडामा लिएर तरकारी खेती गर्ने योजना अघि सारिन्।
तर उनले सोचेअनुसार तरकारी खेतीबाट सफलता पाउन सकिनन्। उत्पादनको समयमा भारतबाट तरकारी भित्रिनु, बेमौसमी तरकारीमा दैवी प्रकोप आउनु, बजार व्यवस्थापनको समस्या हुनुका साथै गाउँबाट बजारसम्म उत्पादन पुर्याउन यातायातको पर्याप्त सुविधा नहुँदा उनले ठूलो घाटा व्यहोर्नुपर्यो।
‘तरकारी खेतीबाट करिब सात लाख रुपैयाँ घाटा भयो,’ भागरथीले भनिन्, ‘तर घाटा भयो भन्दैमा मेरो आँट मरेन।’
तरकारी खेतीमा घाटा भएपछि उनले व्यवसाय परिवर्तन गर्दै गाईभैँसी पालन सुरु गरिन्।
सुरुमा दुईवटा गाई र तीनवटा भैँसीबाट पशुपालन व्यवसाय सुरु गरेकी भागरथी अहिले यही व्यवसायबाट राम्रो आम्दानी गर्न सफल भएकी छन्।
गाईभैँसी पालन सुरु गरेको करिब पाँच वर्षपछि उनको व्यवसायले गति लिएको छ। सुरुमा दैनिक करिब ८० लिटर दूध बजारमा बिक्री गर्ने गरेकी उनी अहिले आफ्नै फार्मको उत्पादनसँगै गाउँका अन्य किसानले उत्पादन गरेको दूधसमेत संकलन गरेर बजारमा बिक्री गर्दै आएकी छन्।
अहिले दैनिक करिब १८० लिटर दूध बिक्री भइरहेको भागरथीले बताइन्।
उनका अनुसार दूध बिक्रीबाट मासिक करिब ४ लाख ५ हजार रुपैयाँको कारोबार हुन्छ। सबै खर्च कटाएर मासिक करिब १ लाख ८० हजार रुपैयाँ आम्दानी हुने गरेको उनले बताइन्।
‘अहिले दूध बजारसम्म पुर्याउन आफ्नै साधन छ,’ उनले भनिन्, ‘हरेक बिहान ८ बजे रिक्सा लिएर दूध बजार पुर्याउने गर्छु।’
लगातारको मेहनत र संघर्षका कारण भागरथीको पाँच सदस्यीय परिवारको आर्थिक अवस्था पनि सुधारिँदै गएको छ।
यही व्यवसायबाट भएको आम्दानीले उनले छोराको शिक्षासँगै श्रीमानको अध्ययन खर्चसमेत धान्दै आएकी छन्।
उनका छोरा कक्षा २ मा निजी विद्यालयमा अध्ययनरत छन् भने श्रीमानले हालै मास्टर डिग्री पूरा गरेका छन्। श्रीमानकाे उच्च शिक्षाका लागि आवश्यक खर्चसमेत आफूले यही व्यवसायबाट जुटाएर काठमाडौं पठाउने गरेको भागरथीले बताइन्।
व्यवसायमा घाटा र चुनौती आए पनि निरन्तर मेहनत गर्न छाड्नु हुँदैन भन्ने उनको अनुभव छ।
‘काम सानो–ठूलो भनेर छुट्याउनु हुँदैन। दुःख नगरी केही हुँदैन। काम गर्दा घाटा भयो भन्दैमा काम गर्न छोड्नु हुँदैन,’ भागरथीले भनिन्, ‘निरन्तर काम गरिरहने हो भने सफलता एक दिन अवश्य आउँछ।’
तरकारी खेतीमा भएको ठूलो घाटाले आफूलाई निराश बनाए पनि त्यही अनुभवले नयाँ व्यवसाय सुरु गर्ने हिम्मत दिएको उनको भनाइ छ।
‘मैले तरकारी खेतीमा घाटा भयो भन्दैमा काम गर्न छोडेको भए आज यहाँसम्म पुग्न सक्ने थिइनँ,’ उनले भनिन्।
भागरथीको कथा अहिले धनगढीका अन्य कृषकका लागि पनि प्रेरणाको विषय बनेको छ।
असफलताबाट नआत्तिने, व्यवसायमा आएको चुनौतीलाई अवसरका रूपमा लिने र निरन्तर मेहनत गर्ने हो भने कृषि तथा पशुपालनबाट पनि राम्रो आम्दानी गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण उनले प्रस्तुत गरेकी छन्।
उनको भनाइमा सफलताको पहिलो सर्त ठूलो लगानी होइन, आँट, धैर्य र निरन्तर मेहनत हो।
