पछिल्लो समय नाकामा हुने चोरी तस्करी नियन्त्रण ,सीमानाको निगरानी ,सुरक्षा, चुनौती लगायत बिषयमा सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल ३४ नम्वर गण कैलालीका एसपी दलबहादुर पाण्डेयसँग निशाना न्युजका लागि टंक कुँवरले गरेको कुराकानी प्रस्तुत गरिएको छ ।

जिल्लामा चोरी तस्करी नियन्त्रण कसरी गरिरहनु भएको छ ?
चोरी तस्करी निकासी पैठारी सीमाबाटै हुने र सशस्त्र प्रहरी बल सीमा खटिएको गर्दाखेरी हाम्रो जिम्मेवारीमा पर्छ । अन्य सरकारी संघसंस्था पनि त्यसमा काम गरिरहनु भएको छ । हाम्रो सीमामा तैनाथ हुने जनशक्ति सीमाबाट हुने तस्करी,निकासी पैठारी नियन्त्रण गर्न रात दिन खटिएको अवस्था छ ।

म यहाँ आइसकेपछि सीमाबाट हुने गैह्रकानुनी कार्य र चोरी निकासी पैठारी नियन्त्रण गर्न एकदमै कडाइ गरेको छु । त्यो अनुसार अहिले बरामदी पनि बढेको छ । अघिल्ला वर्षको तुलनामा बरामदी बढेको छ । चोरी तस्करीलाई जीरोमै पु¥याएका छौँ त भन्न सकिन्न । सीमामा तैनाथ भएको जनशक्तिलाई आर्थिक प्रलोभनमा नपर्न र सरकार तथा संगठनको नीति अनुसार चल्न निर्देशन पनि दिएका छौँ । त्यसमा दायाँ बायाँ गरेमा वा संकास्पद लागेमा कारबाही गर्ने पनि गरिएको छ ।

सेटिङमा हुने तस्करी पूर्णरुपमा निस्तेज भएको मेरो बुझाइ छ । मातहतका कमाण्डरबाट त्यही किसिमको रिपोटिङ हुने गरेको छ । घरायसी सामान बरामद गरियो भनेर जनताबाट गुनासो पनि आउने गरेको छ । खुला सीमाना र प्रविधिको कमीले गर्दा केही अप्ठ्योरो पनि छ ।

सीमा समस्याका कुरा पनि छन्, ती नाकाहरुमा कसरी निगरानी गरिरहनुभएको छ ?
खासगरी सशस्त्र प्रहरी सीमा खटि सकेपछि सीमा सुरक्षा,सीमा स्तम्भको सुरक्षा गर्नु,त्यहाँबाट हुने गैह्र कानुनी काम नियन्त्रण गरिरहेका छौँ । स्थानीय,विभिन्न संघसंस्थाका प्रतिनिधिलाई बुझ्दा सशस्त्र प्रहरी सीमा बस्नुभन्दा अगाडि कतिपय त्यहाँको स्थानीयले खेती गर्ने गाइवस्तु पाल्ने हुन्थ्यो । सशस्त्र नहुँदा स्थानीयले सुरक्षा नभएको महसुस गरेको पाइन्छ । उहाँले गरेको खेती सीमा पारीबाट आएर त्यो चाही लुटेर लगेर जाने त्यसले एकदमै अप्ठ्यारो रहेछ ।

विओपी स्थापना पछि त्यो नियन्त्रण भयो । सामुहिक रुपमा लुटेर लैजाने त अहिले छैन् । चोरीका साना तिना घटना होलान । सामुहिक रुपमा पहिलेको जस्तो गर्ने त पूर्णरुपमा बन्द नै छ । त्यसमा सीमाका स्थानीय खुशी छन् । विओपी बसेपछि घरको सानोतिनो सामान सीमा पारीबाट ल्याउन नपाउँदा गुनासो गर्छन् ।

घरायसी सामान भनेर कहिले काहीँ ठूलो परिमाणमा ल्याउनु हुन्छ । त्यस्तोमा पनि हामीले रोक्नुपर्ने हुन्छ । सशस्त्र र भारतीय एसएसबीले सयुक्त गस्ति पनि गर्ने गरेका छौँ । समय समयमा बैठक र समन्वय पनि भइरहेको हुन्छ । कुनै पनि नेपालीलाई एसएसबीबाट अभद्र व्यवहार हुने वित्तिकै हामी समन्वय गर्छौ । त्यसपछि दोहरिने अवस्था एकदमै कम छ । सीमाका नागरिकले सुरक्षित महसुस गर्नु भएको छ ।
कैलालीमा धेरै सीमा विवाद,सीमा अतिक्रमण छैन् । केही साना तिना भएका विवाद सशस्त्र प्रहरी,भारतीय एसएसबी,जनप्रतिनिधी,सरोकारवाला निकायहरु बसेर स्थानीय स्तरमै समाधान गर्ने गरेका छौँ । समयसमयमा एसएसबीसँगको समन्वयमा दशगजाको सरसफाइ पनि गर्ने गरेका छौँ ।

सीमा स्तम्भको सुरक्षाका चुनौति के छन् ?
सीमा स्तम्भको सुरक्षा गर्नलाई समस्या के छ भने कैलालीको सीमाना सामान्यतया मोहना नदीले छुट्याएको अवस्था छ । त्रिनगरदेखि कर्णाली पारी श्रीलंका टापुसम्म जहाँ कैलालीको सीमाना पर्छ मोहना नदीले छुट्याएको छ । मोहनाले बेलाबेलामा धार परिवर्तन गरिरहन्छ । कहिले भारत तिर जाने कही नेपाल तिर आउने गर्छ । केही ठाउँमा मोहना पारी पनि नेपालको बस्ती छ । कतिपय ठाउँमा मोहना वारीसम्म भारत छ । मोहना बढेर आउँदा सीमा स्तम्भ पुरिने,बगाउने भइरहन्छ । यो पटक पनि हाम्रा चारवटा सीमा स्तम्भ बगाएको अवस्था छ । त्यो कोडिनेट हामीसँग छ । त्यसमा पुनः सीमा स्तम्भ स्थापना गर्ने एउटा प्रकृया छ । त्यो पकृया पु¥याएर माथि हेडक्वाटर मन्त्रालय सम्मै जानकारी गराएर स्विकृति लिएर पहिलेकै ठाउँमा सीमा स्तम्भ स्थापना गर्ने काम हुन्छ । त्यो बाहेक अरु सीमा सुरक्षामा समस्या छैन् ।

भन्सार छलीका सामान नियन्त्रणका लागि के पहल चालिरहनुभएको छ ?
जहाँ सम्भावित भन्सार छली हुने ठाउँ छन् । त्यहाँ हाम्रो टोली खटेर रोक्ने काम भइरहेको अवस्था छ । त्यसलाई पनि अनुगमन गर्न राति पनि चेकिङ गर्ने काम हुन्छ । म आफै पनि गएर निरीक्षण अनुगमन गर्ने,टोलीलाई ब्रिफिङ निर्देशन गर्ने काम गरिरहेको हुन्छु । तस्करसँगको मिलेमतो गरेर कारबाही गर्नुपर्ने अवस्था आएको छैन् । अरु अनुशासनको कारबाही भइरहेको हुन्छ ।
माथिबाटकै स्पष्ट निर्देशन छ । तस्करसँगको मिलेमतोको बारेमा शून्यसहनशीलता अपनाइ रहेका छौँ ।

दसैँलाई मध्यनजर गरेर सीमा नाकामा के योजना बनाउनुभएको छ ?
जिल्लाको समग्र सुरक्षा योजना बनिसेको छ । नेपाल प्रहरी,अन्य सुरक्षा निकायसँग मिलेर समन्वयात्मक गस्ती,रातिको चेकिङ बढाउने योजना बनाएका छौँ । सीमा नाकाको बारेमा माथिबाट बनाएर पठाउने भन्ने छ । त्यो बनाउने चरणमा छ । चाडबाडको बेला सीमा पारीबाट नेपाली आउने भएकाले त्यसका लागि हेल्पडेस्कको स्थापना गर्ने योजना छ । छ वटा हेल्पडेस्क सञ्चालनमा ल्याउने चरणमा छौँ । एसएसबीसँग नेपाल आउने नेपालीलाई सहजीकरण गरिदिन सहजीकरण समन्वय गर्ने योजना छ । साथसाथै भीडभाड हुँदा हुन सक्ने गैह्र कानुनी कार्यका लागि पनि हामी सचेत सजग छौँ ।