कैलालीको पहाडी क्षेत्रमा पर्ने चुरे गाउँपालिकाले पछिल्लो समय कृषि क्षेत्रलाई प्राथमिकता दिएर काम गरिरहेको छ । पालिकाले कृषिमा आत्मनिर्भर बनाउन किसानलाई विभिन्न कार्यक्रममार्फत सहयोग पनि गर्दै आएको छ । पछिल्लो समय गाउँपालिकाले के कस्ता काम गरिहेको छ,कृषि,शिक्षा,स्वास्थ्यलगायतको क्षेत्रमा के काम गरिहेको छ भन्ने बारेमा गाउँपालिकाका अध्यक्ष चक्रबहादुर बोगटीसँग निशाना न्युजका लागि टंक कुँवरले गरेको कुराकानी प्रस्तुत गरिएको छ………..

तपाई अध्यक्ष भएर आइसकेपछि गरेका मुख्य काम केके छन् ?
स्वास्थ्यका क्षेत्रमा भन्ने हो भने हामीले दुई वटा एम्बुलेन्सबाट निःशुल्क सेवा दिने गरेका छौँ । पहिला एम्बुलेन्स सेवाको भाडा लिने गरेको थियो । जेष्ठ नागरिक,असहाय,एकल महिला,गर्भवतीलाई एम्बुलेन्स सेवा निःशुल्क ग¥यौँ ।
एचआइभी संक्रमितको विवरण थिएन् त्यो संकलन ग¥योँ । संक्रमितलाई पोसिलो खानेकुरा खानका लागि मासिक एक हजार भत्ताको व्यवस्था गरेका छौँ । वडा नं. २ र ४ मा स्वास्थ्यको भवन थिएन् । वडा नं. २ मा बनिसक्यो,४ मा बन्दैछ । प्रदेश सरकारले बनाएका बर्थिङ सेन्टरहरु चुहिरहेका थिए । ढलान गरेर नचुहिने बनायौँ । उपाध्यक्षसँग सुत्केरी स्याहार कार्यक्रम सञ्चालन,अध्यक्षसँग जोडेर जेष्ठ नागरिक स्वास्थ्य शिविर कार्यक्रम गरेर धेरैका आँखाको अप्रेशन पनि निशुल्क गरायौँ । चुरे गाउँपालिकाले स्वास्थ्यको क्षेत्रमा प्रगति गरिरहेको छ ।
तीन वटा नेपाल सरकार र ६ वटा स्वास्थ्य संस्था पालिकाले सञ्चालन गरेको छ । संघीय सरकारले सञ्चालन गरेका स्वास्थ्य संस्थामा पनि ल्यावका कर्मचारी,कार्यालय सहयोगीको व्यवस्था गाउँपालिकाले गरेको छ । भौगोलिका हिसाबले बिकट क्षेत्र भएपनि जनतालाई आधारभूत स्वास्थ्य सेवा दिने काम गरेका छौँ ।
बिदेशिने युवालाई रोक्नका लागि स्वरोजगार बनाउन केही काम गर्नुभएको छ ?
त्यस्तो त केही छैन् । हामीले कृषि क्षेत्रलाई प्राथमितामा राखेका छौँ । त्यस्तो काम त प्रदेश सरकार,संघ सरकारले गर्नुपर्ने हो । बजेट दिदैनन् । तलब खाने बजेट पनि नपुग्ने स्थिति छ । गाउँपालिकामा आफ्नो आम्दानीको स्रोत छैन् । संघ प्रदेश सरकारले रणनीति कार्यनीति बनाएर लागू गर्नुपर्ने हो । हाम्रो प्रशासनिक खर्च,कार्यक्रम पालिकाको सबै व्यवस्थापन गर्दा ३० करोड खर्च हुन्छ बजेट २० करोड छ ।
संघ सरकारले सशर्त भनेर बजेट दिन्छ । कार्यक्रम तोकेर २३ करोड बजेट दिन्छ । त्यसलाई के गन्ने । प्रदेशले पनि लादेरै योजना हाल्छ त्यसलाई पनि के गन्ने । हाम्रो आफ्नो आयस्रोत छैन् । त्यही पनि हामीले ‘एउटा गाउँ एउटा उत्पादन’ भन्ने नारासहित कृषिमा नै आत्मनिर्भर हुनुपर्छ भनेर बेमौषमी तरकारी खेती,सुन्तला,किवी खेतीको कार्यक्रम गरिहेको छौँ । प्रत्येक वडामा हामीले एक÷एक जना भेटेरीनरी र कृषि प्राविधिक राखेका छौँ ।
कृषिमा आधुनिकीकरण गर्नुपर्छ भनेर लागेका छौँ । उद्योगधन्दा,कलकारखाना केही पनि छैन् । व्यवसायिकरुपमा कृषि कार्य गर्दा राम्रो आम्दानी हुन्छ भनेर त्यतैतिर जोड दिएका छौँ । ३० लाख बजेट विनियोज गरेर किसानलाई निःशुल्क बोटबिरुवा दिने भनेर हामी नर्सरी स्थापना गर्दै छौँ । बीउविनदेखि लिएर चम्फा ट्रयाक्टर दिने,बाख्राका खोर सुधारका लागि बजेट दिने,गड्यौला मल,झोल मल बनाउने,तालिम दिन देखि थुप्रै काम हामीले गरिरहेका छौँ ।
कृषिमा आत्मनिर्भ बनाउने कार्य कत्तिको प्रभावकारी देख्नुभयो ?
त्यति धेरै प्रभावकारी ता छैन् । मान्छेको पूरानै बानी छ । पूरानो समय र अहिलेको समय फरक भइसक्यो । जलवायू परिवर्तनले पनि साथ दिदैन् । यो वर्ष लगाएको बिरुवाले मलजल राम्रो पाएन भने अर्को वर्ष मरिहाल्छ । किसानले पनि व्यवसायिक रुपमा खेती बानी अझै परिसकेको छैन् । गैह्र सरकारी संस्था,पालिकाको कृषि,पशु शाखा सबै संगको समन्वयमा किसानलाई एउटा व्यवसायबाट परिवार धान्ने किसिमको कृषि प्रणाली अवलम्बन गर्न गइरहेका छौँ ।
तपाइको कार्यकालमा पालिकालाई नमूना बनाउने केही लक्ष्य उदेश्य छ ?
कृषिमा आत्मनिर्भर बनाउने योजना हो । तरकारी,मासु,दूधमा कसरी आत्मनिर्भर बनाउन सकिन्छ भन्ने हो । यातायातका क्षेत्रमा पनि काम गरिरहेका छौँ । थुप्रै नयाँ ट्रयाक खुलेका छन् । स्वास्थ्य,शिक्षामा पनि १० कक्षा सम्म निशुल्क कसरी गर्न सकिन्छ भनेर लागि रहेका छौँ । शिक्षाको क्षेत्रमा भन्दाखेरी यसअघि गाउँपालिका शिक्षक थिएनन् । हामी आइसकेपछि ५९ जना गाउँपालिका शिक्षक राख्यौँ ।
गाउँपालिकामा थुप्रै अध्यक्ष कप प्रतियोगिता हुन्थे पुरुषको मात्रै सहभागिता हुन्थ्यो हामीले महिलालाई पनि सहभागि गराउने गरेका छौँ । मार्सल आर्टसलगायतका विभिन्न खेल पनि विभिन्न स्कुलमा गराइरहेका छौँ । खेलकुद प्रशिक्षक थिएनन् हामीले व्यवस्था गरेका छौँ । पालिकाको शिक्षको स्तर कस्तो छ भनेर चेक गर्नका लागि सेन्टर तोकेर कक्षा ८ को परीक्षा ग¥यौँ । यसअघि आफ्नै विद्यालयमा परीक्षा हुन्थ्यो ।
चालु आवमा गाउँपालिकामा कति बजेट छ ?
संघले राजस्व बाँडफाँडमा १० करोड,समानिकरणमा ८ करोड र प्रदेशले सामनिकरण राजस्व बाँडफाँड गरेर १ करोड,गाउँपालिकाको आन्तरिक राजस्वलाई एक करोड अनुमान गरेका छौँ । सबै गरेर २० करोड बजेट छ । खर्चको हिसावले १० करोड कार्यालय व्यवस्थापन र कर्मचारीको तलबमा जान्छ । शिक्षामा ३ करोड,स्वास्थ्यमा २ करोड जान्छ । वडाहरुलाई तीन करोड २८ लाख दिएको छौँ । शाखालाई तीन करोड दिएका छौँ । भूमिको खर्च एक करोड जति आउँछ । सडकमा प्रदेश संघ,एनजिओ,आएनजिओ सँगको साझेदारीमा हाम्रो लगभग छ करोड खर्च हुन्छ । बजेट छ २० करोड खर्च ३०÷३२ करोड छ कसरी काम गर्ने होला ? पालिकाको आफ्नो आयस्रोत छैन् ।