कवाड व्यवसायीका समस्या,हालको अवस्थालगायतका बिषयमा कैलाली कवाड व्यवसायी संघका अध्यक्ष विमलसिंह राठौरसँग निशाना न्युजले गरेको कुरकानी प्रस्तुत गरिएको छ ।

कवाड व्यवसायी संघ कहिलेबाट स्थापना भएको हो ?
बैधानिक हिसाबले २०७९ साल जेठ २ गतेबाट दर्ता भएको रहेछ । त्यो भन्दा अगाडि २०६० देखि २०७४ सम्म बैधानिक तरिकाले स्थापना गरेका थिएनौँ । आन्तरिक रुपमा एउटा संगठन बनाएर लागेका थियौँ ।

म २०४३ सालदेखि यो पेशामा लागिरहेका छु । केही वर्ष म पूर्वाञ्चलतिर गएकोले यहाँ संलग्न थिएन् । विभिन्न समस्याको मुकाविला गर्नु परेको कारणले गर्दा र यहाँ काम गर्ने प्रायः भारतका भएको,दुताबासको अनुमति लिएर आफ्नो उद्योग व्यवसाय गर्दै आइरहेका छन् ।
उनीहरुलाई विभिन्न समस्या आउन थाले । त्यसैले मलाई नै संरक्षण गरिदिनु प¥यो भनेर सबै व्यापारीले मलाई अनुरोध गरेकोले म यो संस्थामा आएको हुँ । गत भदौबाट म यसको नेतृत्वमा आएको हुँ ।

कवाड व्यवसायीले गर्ने प्रमुख काम केहो ?
पहिले जिल्ला व्यापी थियो । हाल व्यवस्था परिवर्तन भएदेखि नगरपालिका भित्रका काम नलाग्ने,फोहरमैला,गत्ता,जलेको मोविल,बिग्रेका काम नलाग्ने टायरजस्ता सामानलाई संकलन गरेर पुनःप्रयोगका लागि नेपालभित्रका रिसाइकलिङ फ्याक्ट्रीमा सप्लाइ गर्ने काम गरिरहेका छौँ ।

कुन–कुन ठाउँमा सप्लाइ गर्नुहुन्छ ?
बीरगञ्ज,भैरहवा,नेपालगञ्ज,कपिलबस्तुमा छ । यसबाट नयाँ सामान बनेर बजारमा आउछ । टायर,गत्ताका प्याकेट बनेर आउँछ ।
यसमा लागेका मजदुरका समस्या समाधानका लागि तपाईले के गर्नुभएको छ ?
अहिले हामीले समस्याको विवरण बनाएका छौँ । केही दिनमा प्रजिअलाई भेट्ने कार्यक्रम छ । जिल्लाको प्रहरी प्रमुखलाई भेट्ने कार्यक्रम पनि बनाइरहेका छौँ ।

यसमा समस्या के हुन्छन् ?
पहिलो समस्या चन्दा आतंक छ । तैँले यति कमाउछस् यति दिनै पर्छ भनेर तोकेर माग्छन् । चन्दा स्वइच्छाले दिने चिज हो । मुन्द्रे केटाहरुको पनि आतंक छ । अर्को स्थानीय करले हामीलाई मारेको छ । गाेदावरीमा १० रुपैयाँ किलो छ । धनगढीमा ३ रुपैयाँ किलो छ । धनगढीसम्मको ठीकै छ । लम्कीचुहा,घोडाघोडीमा त्यहाँचाहीँ स्थानीय करले ढाड नै सेकेको छ । करमा स्थानीय सरकारको मनोमानी भयो । हामीले त खरिद गर्दा कर घटाएर खरिद गर्ने हो मर्ने भनेको त विक्रेता हो । व्यापारीलाई त घाटा हुँदैन् । काम गर्नेलाई रेट राखेका छौँ । थोक काम गर्नेलाई अर्को रेट छ । संकलन गर्नेलाई एउटा रेट छ ।

व्यवसायीहरु-मजदुर बिरामी हुदाँ सहयोग गर्ने गर्नुभएको छ ?
यसका लागि हामीले ठूला व्यापारीबाट केही नोमिनल लेबी उठाएका छौँ । बिरामीको अवस्था हेरेर न्युनतम पाँच हजार सहयोग गरिरहेका छौँ । बढीमा अवस्था हेरेर खर्चको १५ प्रतिशतसम्म हामीले ब्यहोर्ने भनेर निर्णय नै गरेका छौँ । एक दुई जनालाई सहयोग पनि गरिसकेका छौँ ।

तपाईको कार्यकालमा केही महत्वपूर्ण काम भएका छन् ?
मैले चाहीँ एउटा आइडी कार्ड लागु गरेको छु । प्रत्येक संकलनकर्तासँग आइडी कार्ड हुनैपर्ने भनेको छु । कैलाली कपाड संघ लेखेको ड्रेसको व्यवस्था गरेको छु । त्यसले पहिचान पनि हुन्छ । चन्दन चौकीबाट उता(भारत)तिरको मान्छे आउँछन् र बच्चाहरुलाई भुलाइ फकाइ गरेर मोटरहरु अरु बहुमुल्य सामान लैजान्छन् । मैले भन्ने गरेको छु । आइडी कार्ड र ड्रेस भएकालाई मात्रै सामान बेच्नु होला । कार्डमा सिरियल नम्बर छ । ठगी गर्न खोजे हामीलाई सम्पर्क गर्नु होला ।

राज्यबाट कस्तो सहयोग पाउनुभएको छ ?
राज्यबाट त हामीलाई कुनै सहयोग नै छैन् । यीनीहरु कवाडी हुन काम नलाग्ने मान्छे हुन भन्ने जस्तो छ । वास्तवमा हामी विकासको अंग पनि हौँ । काम नलाग्ने बस्तुलाई संकलन गरेर रिसाइकल गरेर देशमा टेवा नै पु¥याएका छौँ ।

थप केही योजना छन् ? 
भख्खरै एउटा मिटिङ भएको छ । यसमा लामो समयदेखि लागेका साथीहरुबाट सुझावको आशा रखेको छु । त्यसपछि थप काम गर्छौँ ।