धनगढी। काठमाडौं उपत्यकासहित देशका ११ जिल्लामा बर्ड फ्लु संक्रमण देखिएपछि सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पनि उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ। प्रदेशमा हालसम्म संक्रमण पुष्टि नभए पनि जोखिम कायम रहेकाले पशुपन्छी रोग अन्वेषण प्रयोगशाला केन्द्र, धनगढीले सबै सरोकारवालालाई सचेत रहन अनुरोध गरेको हो।
केन्द्रले भारत तथा नेपालका अन्य जिल्लाबाट चराचुरुङ्गीको अनियन्त्रित ओसारपसार नगर्न तथा कुखुरा फार्ममा जैविक सुरक्षा (बायोसेक्युरिटी) का मापदण्ड कडाइका साथ पालना गर्न आग्रह गरेको छ।
पशु चिकित्सक डा.विनोद संजेलका अनुसार सुदूरपश्चिममा हालसम्म बर्ड फ्लुको संक्रमण पुष्टि भएको छैन। “हरेक दिन कृषकले बिरामी कुखुरा परीक्षणका लागि ल्याउनुहुन्छ। हालसम्म गरिएका सबै परीक्षणमा बर्ड फ्लु संक्रमण देखिएको छैन,” उनले बताए।
उनका अनुसार बर्ड फ्लु नियन्त्रण नियमावली, २०७८ अनुसार प्रदेशभरका कुखुरा फार्मको नियमित निगरानी, शंकास्पद तथा मरेका कुखुराको सुरक्षित व्यवस्थापन र आवश्यक अनुसन्धान भइरहेको छ। हाल सुदूरपश्चिमका नौ जिल्लामा कुखुराको नमुना परीक्षणसमेत जारी रहेको उनले जानकारी दिए।
डा.संजेलले अकस्मात धेरै कुखुरा मर्नु, श्वासप्रश्वासमा समस्या देखिनु, लोती (कलगी) सुन्निनु वा अन्य असामान्य लक्षण देखिएमा तत्काल नजिकको भेटेरिनरी अस्पताल वा पशुपन्छी रोग अन्वेषण प्रयोगशालामा जानकारी गराउन आग्रह गरेका छन्।
हाल नेपालका ७७ जिल्लामध्ये ११ जिल्लामा बर्ड फ्लु संक्रमण देखिएको छ। कोशी प्रदेशका झापा, मोरङ र सुनसरी तथा बारा, महोत्तरी, चितवन र नवलपरासीमा संक्रमण नियन्त्रणमा आइसकेको छ। तर काठमाडौं, ललितपुर, भक्तपुर र काभ्रेपलाञ्चोकका केही क्षेत्रमा अझै संक्रमणको प्रकोप रहेको डा.संजेलले बताए।
बर्ड फ्लु कुखुरा तथा अन्य पन्छीमा विषाणुका कारण हुने अत्यन्त संक्रामक रोग हो। यसले ठूलो संख्यामा पन्छीको मृत्यु गराउन सक्छ भने मानिसमा समेत सर्न सक्ने जोखिम रहने भएकाले आवश्यक सावधानी अपनाउन विज्ञहरूले सुझाव दिएका छन्।
रोगको जोखिम न्यूनीकरणका लागि फार्ममा प्रवेश गर्दा फुटबाथ वा डिसइन्फेक्टेन्ट स्प्रे प्रयोग गर्ने, फार्ममा छुट्टै कपडा र जुत्ता लगाउने, एउटा फार्मबाट अर्को फार्ममा अनावश्यक आवतजावत नगर्ने, सवारीसाधन तथा खोरको नियमित निसंक्रमण गर्ने, मरेका पन्छीलाई सुरक्षित रूपमा व्यवस्थापन गर्ने र साबुनपानीले नियमित हात धुने जस्ता उपाय अपनाउन डा. संजेलले आग्रह गरेका छन्।
