धनगढी । ‘२० वर्ष विदेशमै पसिना बगाए,जति मेहनत गर्दा पनि प्रतिफल शून्य हुन थाल्यो,कोरोना समयमा घर आए । विदेश जानुभन्दा आफ्नै माटोमा केही गर्नुपर्छ भन्ने सोच पलायो । अहिले म केराखेतीमा जमेको छु’ यो भनाइ हो कैलालीको धनगढी उपमहानगरपालिका– १४ फूलबारी ‘एचगाँउ’का पुष्पराज भण्डारीको ।

उनले डेढ विगाहा जमिनमा केरा खेती गर्दै आएको बताए । उनले भने ‘सुरुमा करिव ४ लाख लगानीमा १० कठ्ठा जमिनमा केराखेती गर्दै आएको थिए । पछि राम्रै आम्दानी हुन थालेपछि करिब डेढ विगाह जमिनमा केराखेती गरिरेहको छु ।’

भण्डारीले भने ‘केराखतीबाट राम्रै आम्दानी हुन्छ । वार्षिक १५ लाखका केरा बिक्री गर्छु । वार्षिक १० लाखसम्म बचत हुन्छ । ६ जनाको परिवार छ । घरखर्च,बालबच्चाको पढाइलेखाइ खर्च यसैबाट चलाएको छु । बचत पनि गरेको छु ।’

बजारको समस्या  नहुने तथा उत्पादन भएको सबै केरा खपत हुने गरेको उनको भनाइ छ । उनले भने ‘केरा बढी उत्पादन भए धनगढी बजार लगायत आसपासका बजारमा लगेर बिक्री गर्छु । कम उत्पादन भएको बेला आफ्नै ठेलामा राखेर बिक्री गर्ने गरेको छु ।’

केरा बाह्रै महिना उत्पादन हुने गरेको बताउँदै भण्डारीले भने ‘जेठ,असार महिनामा कम उत्पादन हुन्छ । अरु महिना राम्रै हुन्छ ।’
उनले केराखेतीसँगै धानखेती पनि गर्दै आएको बताए । उनले भने ‘दुई बिगाहा जमिनमा धान खेती पनि लगाउने गरेको छु । आफ्नै नेपालमा जति मेहनत गर्दा पनि हुन्छ । धानको सिजन पछि धनिया,लसुन पनि लगाउने गरेको छु । लसुन १५ क्विन्टल जति फलाउँछु । धनिया दुई क्विन्टल उत्पादन हुन्छ । यसबाट पनि वार्षिक राम्रै कमाइ हुन्छ ।’

सरकारबाट भने किसानलाई सहयोग नभएको उनले गुनासो छ । उनले भने ‘संघ,प्रदेश,स्थानीय सरकारले किसानलाई नहेरेको अवस्था छ । मल अनुदानमा त परै जाओस् पैँसा तिरेर पनि नपाउने अवस्था छ । भारतबाट ल्याउँदा पनि समस्या हुन्छ । मल किनेर पनि पाइँदैन यो चाही किसानलाई दुःखको अवस्था हो ।’

उनले भने ‘अनुदानमा मल नपाए पनि पैँसा तिरेर पाएको भए हामी धेरै खुशी हुने थियौँ । यसमा सरकारको ध्यान जान आवश्यक छ ।’