धनगढी- कैलालीमा सिकलसेल एनिमिया रोगका बिरामी बढ्न थालेका छन् । प्रायः चौधरी थारु समुदायमा देखिने यो रोगका बिरामी जिल्लामा वर्षेनी बढ्दै गएको स्वास्थ्य कार्यालय कैलालीले जनाएको छ । चालु आवको हालसम्म थारु बाहुल्य क्षेत्रमा शिविरमार्फत तीन हजार ७ सय २६ जनाको रगत परीक्षण गर्दा ३४ जनामा सिकलसेल र ३ सय ८१ जनामा बाहक(ट्रेड) देखा परेको स्वास्थ्य कार्यालय कैलालीका नसर्ने तथा सिकलसेल सम्बन्धि रोगका श्रोत व्यक्ति मीनबहादुर धामीले जानकारी दिए । जिल्लाका पाँचवटा पालिकाका १० ठाउँमा शिविरमार्फत थारु समुदाय बाहुल्य क्षेत्रमा निःशुल्क रगत जाँच गरिएको र प्रदेश जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा कन्फर्म परीक्षण गरिएको उनले बताए ।
भजनी नगरपालिकामा एक हजार ९६ जनामा परीक्षण गर्दा ८ जनामा सिकलसेल,५७ जनामा बाहक(ट्रेड),जोशीपुर गाउँपालिकामा नौ सय २५ जनामा रगत परीक्षण गर्दा ७ जनामा सिकलसेल,७७ जनामा बाहक(ट्रेड),जानकी गाउँपालिकामा सात सय ५८ जनामा रगत परीक्षण गर्दा ७ जनामा सिकलसेल,९० जनामा बाहक (ट्रेड),बर्दगोयिा गाउँपालिकामा छ सय ५३ जनामा परीक्षण गर्दा पाँच जनामा सिकलसेल,६४ जनामा बाहक(टे«ड) र घोडाघोडी नगरपालिकामा ३ सय २४ जनामा रगत परीक्षण गर्दा ७ जनामा सिकसेल तथा ४१ जनामा बाहक (ट्रेड) देखा परेको उनले बताए ।
‘सिकलसेल पुष्टि भएकाले जीवनभर उपचार गर्नुपर्र्ने हुन्छ । बाहक (ट्रेड) देखा परेकाले रोग सार्न सक्ने भएकाले महिला र पुरुषले विवाह गर्नुभन्दा पहिले रगत परीक्षण गर्नुपर्ने हुन्छ ।’ उनले भने ‘महिला र पुरुष दुबै जना बाहक(ट्रेड) देखा परेकाले विवाह गर्दा बच्चाहरु रोगी जन्मन सक्छन् ।’
यो बंशानुगत रोग भएकाले सिकलसेल भएका आमा बुवाबाट जन्मेको सन्तानमा सर्ने बढी सम्भावना रहने स्वास्थ्य कार्यालय कैलालीका प्रमुख आशुतोष श्रेष्ठले बताए । ‘यो प्रायः चौधरी थारु समुदायमा देखिने गरेको छ ।’ उनले भने ‘बंशानुगत रोग भएकाले दुबै जनामा सिकलसेल छ भने उहाँहरुबाट जन्मिने सन्ततीमा रोग सर्ने सम्भाना बढी हुन्छ ।’
‘सिकलसेल भएका बिरामीको पूर्णरुपमा उपचार हुँदैन् । जीवनभर उपचार गर्नुपर्ने हुन्छ । रगत रिफ्रेसमेन्ट गरिराख्नु पर्ने हुन्छ ।’ उनले भने ‘सिकलसेल रोग लागेमा हाडजोर्नी दुख्ने,थकाइ लाग्ने,रक्त अल्पता हुने जस्ता समस्या हुने गर्दछन् । बाहक(ट्रेड) भएका व्यक्तिमा खासै समस्या नदेखिने र देखिए पनि सामान्य हुने गर्छ ।’
चालु आवमै चौधरी थारु बाहुल्य क्षेत्र भएकाका अन्य पालिकामा पनि सिकलसेलको स्किनिङ्ग शिविर सञ्चालन गरिने उनले बताए । ‘यो रोगबाट चौधरी थारु समुदाय नै बढी प्रभावित छन् । जिल्लामा चौधरी थारु बाहुल्य क्षेत्रमा यो वर्ष ११ वटा पालिकामा स्किनिङ्ग गर्ने योजना हो ।’ उनले भने ‘हाल बजेट अभावका कारण ५ वटा पालिकामा मात्रै स्किनिङ्ग गरेका छौँ । सामाजिक विकास मन्त्रालयसँग बजेट माग गरेको छौँ । बजेट आउने वित्तिकै अन्य पालिकामा पनि शिविर सञ्चालन गर्छौँ ।’
परीक्षण र निदान हुन थालेपछि जिल्लामा सिकलसेलका बिरामीको सङ्ख्या बढ्दै गएको उनको भनाइ थियो । सरकारले सिलकलेल भएका बिरामीलाई १ लाखसम्मको उपचार गर्ने गरेको उनले बताए । उनले भने ‘बिरामीले जीवनभर उपचार गर्नुपर्ने भएकोले एक लाखले नपुग्ने बताउने गरेको र सीपमुलक तालीम दिएर आयआर्जनका कार्यक्रम गरिदिएको भए उपचारसँगै जीविकोपार्जमा सहज हुने बिरामीले बताउने गरेका छन् ।’ गत वर्ष जिल्लाका विभिन्न पालिकामा शिविरमार्फत २२ हजार ३ सय १९ जनाको रगत परीक्षण गर्दा ६ सय ७७ जनामा सिकलसेल र ३ हजार ७५ जनामा बाहक(ट्रेड) देखा परेको स्वास्थ्य कार्यालय कैलालीले जनाएको छ ।
