धनगढी-कैलालीमा लागुऔषधसम्बन्धी मुद्दामा करिब चार वर्षको अवधिमा एक हजार ३१८ जना पक्राउ परेका छन् । जिल्ला प्रहरी कार्यालयको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०७७÷०७८ देखि चालु आर्थिक वर्षको १० बैशाखसम्ममा यहाँ लागुऔषधसम्बन्धी नौ सय १४ वटा मुद्दा अदालतमा दर्ता भएका छन् ।
लागुऔषधका प्रयोगकर्ता र कारोबारी पक्राउ पर्ने तथा अदालतमा लागुऔषधसम्बन्धी मुद्दा दर्ता हुने संख्या बर्षेनि बढ्दै गएको प्रहरीको तथ्यांकले देखाएको छ । आर्थिक वर्ष २०७७÷०७८ मा लागुऔषधसम्बन्धी ९१ वटा मुद्दामा ८९ जना पक्राउ परेका थिए । चालु वर्षको बैशाख मसान्तसम्म मात्र दुई सय ७५ वटा मुद्दा अदालतमा दर्ता भएका छन् भने २४ महिलासहित तीन सय ९२ जना पक्राउ परेका छन् ।
आर्थिक वर्ष २०७८÷०७९ मा तीन सय १५ जना पक्राउ पर्नुका साथै लागुऔषधका मुद्दाको संख्या दुई सय एक पुगेको थियो । त्यस्तै आर्थिक वर्ष २०७९÷८० मा तीन सय ४७ वटा मुद्दामा पाँच सय २२ जनालाई पक्राउ गरिएको प्रहरीको तथ्यांक छ । पक्राउ पर्नेमा एक सय ३५ जनाभन्दा बढी महिला छन् ।
प्रहरीले लागुऔषध नियन्त्रणलाई प्राथमिकतामा राखेर सक्रियता बढाएपछि पक्राउ पर्नेको संख्या बढ्न थालेको हो । जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलालीका प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक कविन्द्रबहादुर बोहराले लागुऔषधको मुद्दामा पक्राउ पर्नेमध्ये अधिकांश १५ देखि २५ वर्ष उमेर समूहका युवायुवती रहने गरेको बताए । गलत संगत र चेतनाको अभावले लागुऔषधको प्रयोग बढीरहेको उनले बताए ।
प्रहरीका अनुसार सबैभन्दा बढी प्रयोग र कारोबार खैरो हेरोइनको हुने गरेको छ । सीमावर्ती भारतीय क्षेत्रमा सहज उपलब्ध हुने र खुला सीमानाका कारण लुकीछिपी आयात हुने भएकाले खैरो हेरोइन कारोबार बढी हुने प्रहरी नायब उपरीक्षक बोहराले बताए । करिब चार वर्षको अवधिमा प्रहरीले यहाँ करिब एक किलो ८७३ खैरो हेरोइन बरामद गरेको छ । त्यस्तै चरेस, नाइट्राभेट, स्पास्मोलगायत लागुऔषधको रुपमा प्रयोग हुने गरेको प्रहरीले जनाएको छ ।
‘खुला सीमानाका कारण लागुऔषध नियन्त्रण गर्न चुनौती छ’ प्रहरी नायब उपरीक्षक बोहराले भने, ‘यसलाई नियन्त्रण गर्न राज्यका अन्य निकाय र समाजको सहयोग आवश्यक छ ।’ चरेसबाहेक सबैजसो लागुऔषध भारतबाट आउने भएकाले नेपाल प्रहरीले भारतीय प्रहरीसँग मिलेर लागुऔषध नियन्त्रणको प्रयास गरिरहेको उनले बताए ।
भारतसँग खुला सीमाना जोडिएकाले लुकीछिपी लागुऔषध ल्याउने गरिएको पाइन्छ । लागुऔषधका कारण आपराधिक घटना पनि बढेका प्रहरीले जनाएको छ । प्रहरीका अनुसार अधिकांश आपराधिक घटनामा लागुऔषध प्रयोगकर्ताको संलग्नता पाइने गरेको छ ।
लागुऔषधका प्रयोगकर्ता बढ्दै गएपछि प्रहरीले सुदूरपश्चिमभरिनै लागुऔषधविरुद्धको अभियान सञ्चालन गरेको छ । अभियानअन्तर्गत कारोबारीलाई पक्राउ गरेर आपूर्तिको जालो भत्काउने, विद्यालय तथा क्याम्पसहरुमा युवायुवतीलाई लागुऔषधबारे सचेत गर्नेलगायतका कार्य प्रहरीले गरिरहेको छ । सुदूरपश्चिममा भारतसँग सीमा जोडिएका कैलाली र कञ्चनपुरमा लागुऔषध तुलनात्मकरुपमा लागुऔषधको कारोबार बढी हुने गरेको छ ।
