धनगढी । सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सरकार गठनका लागि कुनै पनि दलसंग स्पष्ट बहुमत छैन । सरकार बनाउन एक आपसमा समीकरण बनाउनुको विकल्प छैन । त्यही विकल्प नहुँदा प्रदेशमा अहिलेसम्म प्रदेश सरकारको नेतृत्व कसको हातमा जाँदैछ भन्ने निश्चित भइसकेको छैन । दलहरुबीच जस्तोसुकै समीकरण पनि बन्न सक्ने हुँदा कुनै निश्चित दलको नेतृत्वमा सरकार बन्छ भनेर आँकलन गर्नसक्ने स्थिति छैन ।
संघीय सरकार गठनका लागि बनेको दलहरुबीचको केन्द्रीय गठबन्धन प्रदेशमा नरहन पनि सक्छ । पछिल्लो घटनाक्रमले यही कुराको संकेत गरेको छ । केन्द्रमा प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारलाई समर्थन गरेको नागरिक उन्मुक्ति पार्टी अझै पर्ख र हेरको अवस्थामा छ । आफ्ना मागहरु सम्बोधन भएको अवस्थामा मात्रै सरकारमा रहने नभए बाहिरिने संकेत गरेको नागरिक उन्मुक्ति यता सुदूरपश्चिममा मुख्यमन्त्रीको दाबेदार बनेको छ ।

अहिले सत्ता गठबन्धन भन्दा बाहिर रहेको नेकपा एकीकृत समाजबादी (एस) पनि पर्ख र हेरकै अवस्थामा छ । नेकपा एस यता प्रदेशमा पनि सोही अवस्थामा छ ।
केन्द्रमा सरकारको नेतृत्व गुमाएको नेपाली कांग्रेस यता प्रदेशमा भने सरकार गठनका लागि कसरत गरिरहेको छ । बुधबार मात्रै संसदीय दलको नेतामा निर्वाचित भएका नेता कमल शाहले सरकार गठनका लागि सबै दलसंग बार्ताको ढोका खुला राखेको बताएका छन् । यसले केन्द्रीय गठबन्धन विपरित पनि प्रदेशमा सरकार बन्न सक्ने संकेत गरेको छ ।
५३ सदस्यीय सुदूरपश्चिम प्रदेशमा नेपाली कांग्रेस १९, नेकपा एमाले १०, नेकपा माओवादी केन्द्रका ११, नागरिक उन्मुक्तिका सात, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी १ सांसद छन् ।

सरकार गठनका लागि समीकरण एक मात्रै विकल्प भएको अवस्थामा यहाँ दलहरु त्यसको कसरतमा छन् । ५३ सदस्यीय प्रदेश सभामा सरकार बनाउन बहुमतका लागि २७ प्रदेश सभा सदस्य आवश्यकता रहन्छ । यसका लागि विभिन्न पाँचवटा समीकरण बनाउन सकिन्छ ।

यसरी बन्न सक्छन् पाँच समीकरण
बर्तमान गठबन्धनः एमाले–माओवादी–नागरिक उन्मुक्ति–राप्रपा
सुदूरपश्चिम प्रदेशमा केन्द्रीय सत्ता समीकरण अनुसार सुदूरपश्चिममा पनि सरकार गठन गर्न सकिन्छ । यसरी केन्द्रीय समझदारी अनुसार प्रदेशमा सहजै सरकार बनाउन सकिने स्थिति छ ।
यसका लागि दलहरुबीच सरकारको नेतृत्वदेखि सभामुख, उपसभामुखलगायतका पदहरु भगबण्डा हुनेछन् । नेकपा एमालेका १०, नेकपा माओवादी केन्द्रका ११, नागरिक उन्मुक्तिका ७ र राप्रपाका १ गरि २९ जना प्रदेश सभा सदस्य पुग्छ ।

पूर्वगठबन्धनः काँग्रेस–माओवादी–एस
प्रदेश तथा प्रतिनिधि सभा निर्वाचन गठबन्धन गरेर निर्वाचित भएकाले सुदूरपश्चिममा काङ्ग्रेस, माओवादी केन्द्र र एसले पनि सरकार बनाउन सक्छन् ।
मुख्यमन्त्री माओवादी केन्द्रलाई दिएर र सभामुख तथा उपसभामुख अन्य दललाई दिने गरि सत्ता समीकरणको सम्भावना पनि रहेको छ । काँग्रेसका १९, नेकपा माओवादी केन्द्र ११ र एसका चार गरि ३४ प्रदेश सभाले स्पष्ट बहुमत रहेको छ ।

सम्भावित अन्य समीकरण

एमाले–माओबादी केन्द्र–नेकपा (एस)–राप्रपा–स्वतन्त्र
यस समीकरणमा मुख्यमन्त्री नेकपा एमाले वा माओवादी केन्द्रमध्ये एक दलले लिँदै अन्य पद पनि भागबण्डा गरेर पनि सरकार गठन गर्न सकिन्छ । यस समीकरणमा स्वतन्त्रको साथ जरुरी हुन्छ । नेकपा एमालेका १०, नेकपा माओवादी केन्द्रका ११, एकीकृत समाजवादी पार्टीका ४, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पाटी र स्वतन्त्र सदस्य १÷१ गरि २७ जना प्रदेश सभा सदस्य पुग्छ ।
काँग्रेस–नागरिक उन्मुक्ति–स्वतन्त्र समीकरण
नेपाली काँग्रेस वा नागरिक उन्मुक्ति एक दलले मुख्यमन्त्री लिने गरेर पनि नयाँ समीकरण बन्छ । प्रदेशमा नेपाली काँग्रेसका १९, नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका ७ र स्वतन्त्र १ गरि २७ जनाको सरकारको समीकरण बनाउन सकिन्छ ।

काँग्रेस–उन्मुक्ति–एस समीकरण
नेपाली काँग्रेस वा नागरिक उन्मुक्ति एक दलले मुख्यमन्त्री लिले गरि नेकपा एससंग मिलेर पनि सरकार बनाउन सकिन्छ । यसरी सरकार गठन गर्दा अन्य पद सहमतिमा बाँडफाँड गर्न सकिन्छ ।

यसरी नेपाली काँग्रेसका १९, नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका ७ र एसका चार गरि ३० प्रदेश सभा सदस्य पुग्छन् । केन्द्रमा सरकारमा एस पार्टी सामेल नभएकाले यस समीकरणका आधारमा पनि सरकार गठन हुने सम्भावना रहेको छ ।