धनगढी– हरेक वर्ष कृत्रिम फूलमालाको व्यापार बढ्दै गएकोमा यसपाली प्लाष्टिकबाट बनेका फूलमालाको व्यापार धनगढीमा गर्न नपाइने भएको छ । तिहारमा भाइटीकाका लागि भारतबाट आयात गरेर कृत्रिम फूलमालाको करोडौंको व्यापार हुँदै आएको थियो ।
गत वर्षदेखि प्लाष्टिक उत्पादन, आयात, भण्डारण, बिक्री र प्रयोगमा बन्देज लगाएको धनगढी उपमहानगरपालिकाले यसपालीदेखि प्लाष्टिकका फूलसमेत प्रतिबन्ध लगाएको छ । तिहार लक्षित गरी उपमहानगरपालिका आफंैले फूलखेती गर्नुका साथै २६ जना किसानलाई तालिम दिएर फूल उत्पादन गराएको छ । केही किसानले धनगढीमा पहिलेदेखि नै फूलखेती गरिरहेका छन् ।
धनगढी उपमहानगरपालिकाका सरसफाई तथा फोहोरमैला व्यवस्थापन शाखाका प्रमुख अशोक अवस्थीले यसपाली तिहारमा पूर्णरुपमा प्लाष्टिकका फूल माला बिक्री र प्रयोग बन्द गरिने बताए । उनले प्लाष्टिकको फूललगायतका कुनै पनि प्लाष्टिकजन्य वस्तु आयात, भण्डारण, बिक्री र प्रयोग गरेको पाइएमा ‘धनगढी उपमहानगरपालिका प्लाष्टिकजन्य वस्तु प्रतिबन्ध ऐन २०७९’ अनुसार कारबाही गरिने बताए ।
उनले यसै आर्थिक वर्षमा प्लाष्टिकजन्य वस्तु बिक्री र प्रयोग गरेको भेटिएर जरिवानामार्फत एक लाख ७० हजार रुपैयाँ राजस्व असुली भएको बताए । उपमहानगरपालिकाले प्लाष्टिक बिक्री र प्रयोग गर्नेलाई जरिवाना गर्नुका साथै प्रयोग वा बिक्री भइरहेको प्लाष्टिक जफत गर्ने गरेको छ । अवस्थीका अनुसार धनगढी उपमहानगरपालिकाबाट बिक्री गरी अन्य पालिकामा पठाउनसमेत बन्देज लगाइएको छ ।
‘धनगढी उपमहानगरपालिकाभित्र प्लाष्टिकका कुनै किसिमको कारोबार गर्न पाइँदैन’ उनले भने, ‘कतिपय व्यापारीले धनगढीमा भण्डारण गरी धनगढी बाहिरका ग्राहक र पसललाई बिक्री गर्ने प्रस्ताव गर्नुभएको थियो । पालिकाले त्यस्तो गर्न नपाइने कुरा प्रस्टै भनेको छ । यसपालिकाले तिहारमा पहिलेको जस्तो गरी प्लाष्टिकको फूलमाला बिक्री गर्न पनि पाइँदैन । त्यस्तो गरेको पाइएमा नगर प्रहरी खटाएर जफत गरी जरिवाना तिराउँछौं ।’
आर्थिक वर्ष २०७६र०७७ को साउनदेखि कात्तिकसम्म ६४ हजार ४२० रुपैयाँको १०७ क्वीन्टल प्लाष्टिक फूल आएकोमा आर्थिक वर्ष २०७७र०७८ मा १४ गुणा बढी भारतबाट आयात भएको थियो । सो वर्ष तिहारसम्म छ लाख ६२ हजार १८३ रुपैयाँको एक हजार ५७५ क्वीन्टल कृत्रिम माला भित्रिएको थियो । त्यसपछि नेपालमा ४० माइक्रो एमएम भन्दा कमको प्लाष्टिक आयात बन्देज लागेको छ ।
‘उद्योगहरुले प्रयोग गर्ने र्यापरको रोल, प्लाष्टिक फर्निचर र भाँडालगायत सामानबाहेक प्लाष्टिक व्यागलगायत ४० माइक्रो एमएम भन्दा कमका प्लाष्टिक आयात वातावरणीय सुरक्षाका लागि प्रतिबन्धित छ’ कैलाली जिल्ला भन्सार कार्यालयका सूचना अधिकारी पवित्रकुमार खड्काले भने, ‘प्लाष्टिकको फूल पनि ल्याउन बन्देज छ ।’
प्लाष्टिकका फूल आयात र बिक्रीमा प्रतिबन्ध लगाइएको भएपनि बजारमा भने चोरी पैठारी गरी त्यस्ता सामग्री बिक्री भइरहेकै छन् । धनगढीको सरसफाई शाखा प्रमुख अवस्थीले अनुगमनको क्रममा कतिपय प्लाष्टिकका फूलको व्यापार गरिरहेको भेटिएर जफत गरी जरिवाना गरिएको बताए ।
तिहारमा भारतबाट प्लाष्टिकको फूलमालासँगै दियो, बत्ति, मैनबत्ती, झिलमिले बत्तिलगायतका सामानको आयात बढ्ने गरेको छ । धेरैजसो स्थानीयले आफ्नो घरबारीमा सयपत्री, मखमलीलगायतका फूल रोप्ने गरेको भएपनि पर्याप्त उत्पादन नहुँदा धनगढीसहितका शहर बजारमा भारतबाट कृत्रिम फूलामाला आयात हुने गरेको छ । धनगढीमा पछिल्ला केही वर्षयता फूल खेती ९फ्लोरीकल्चर० हुने गरे पनि बजार माग अनुसार उत्पादन हुने गरेको छैन । कारोबारबाट
