धनगढी- काठका ठेकी,पारालगायतका भाँडा लोप हुँदै गएका छन् । पछिल्लो समय परम्परागत सीपमा आधारित यी काठका भाँडाको प्रयोग हुन छाडेपछि लोप हुँदै गएका हुन् ।

गाईभैँसीको दूध जमाएर दही बनाउन,मही बनाउन,नौनी,ध्यू राख्न प्रयोग गरिने काठका भाँडा प्रयोगमा आउन छाडेको स्थानीय बताउँछन् । काठका भाँडा बनाउने मान्छे नै भेटाउन मुस्किल हुन थालेको छ । नयाँ पुस्ताले भाँडा बनाउने सीप नसिक्दा बनाउने पनि पेसा नै लोप हुने अवस्थामा पुगेको कैलालीको गोदावरी नगरपालिका–९ बल्मीका हंसराम चुनाराले बताए ।

चुनाराले भने,‘मैले त आफ्नो उमेरको ६० वर्ष ठेकी पारा बनाएर बिताए । तर,नयाँ पुस्ता कसैले यो सीप सिकेन् । आजकाल कसैले पनि बनाउँदैन् । मलाई त बनाउन मन लाग्छ तर शारीरिक अवस्थाले सक्दैन् ।’ आजकाल प्रयोग नै गर्न छोडिसके । उनले भने ‘सबैले प्लाष्टिकका भाँडा प्रयोग गर्छन् । सस्तो पनि हुने भयो । काठको भाँडा महंगो हुन्छ ।’ काठका ठेकी पारा बनाउन मेहनत धेरै लाग्ने उनले बताए । उनले भने,‘जंगलबाट काठ ल्याएर बनाउनु पर्छ । बाँकाले कुदेर बनाउदा समय पनि लाग्छ ।’

मेहनत धेरै लाग्ने कम आम्दानी हुने,बिक्री गर्न पनि समस्या हुने भएकाले नयाँ पुस्ताले यो सीप नसिकेको हुन सक्छ उनले भने । आफूले ठेकी पारा बनाएरै परिवार पालेको बताउँदै उनले भने,‘घर जग्गा पनि यसै कामबाट बनाएको हुँ । काठका भाँडा लिएर धनगढीसम्म बेच्न जान्थे ।’ उबेला त २÷३ महिना अघि नै अर्डर आउथ्यो । पहिले त ठेकी पार चाहिएका गाउँले आफै जंगलबाट काठ ल्याएर आउँथे बनाइ दिनु प¥यो भनेर । अहिले न कसैले खोज्छन् न बनाउनले बनाउँछन् उनले भने । साननलगायतको काठबाट ठेकी पारा बनाइने उनले बताए । पुस्तान्तरण नहुँदा र प्रयोग घट्दा यो व्यवसाय लोप हुँने अवस्थामा पुगेको स्थानीयको भनाइ छ ।