धनगढी । वनस्पति अनुसन्धान केन्द्र कैलाली अन्र्तगत देवहरिया वनस्पती उद्यानले लक्ष्य भन्दा बढी जडिबुटीका बिरुवा बितरण गरेको छ । ५० हजारका जडिबुटीका बिरुवा उत्पादन गर्ने लक्ष्य भएपनि उद्यानले सो भन्दा बढी बिरुवा बितरण गरेको हो ।

गत आर्थिक बर्षको असार मसान्त सम्ममा ८१ हजार २४२ बिरुवा बितरण गरेको वनस्पति अनुसन्धान केन्द्र कैलालीका प्रमुख गंगादत्त भट्टले निशाना न्युजलाई जानकारी दिए । गत वर्षको साउन महिनामा २३ हजार २५१, भदौमा ११ हजार ३१९, असोजमा १७ हजार ११३, कार्तिकमा ३ हजार ६५६ बिरुवा बितरण गरेको उनले बताए ।

उनले मंसिरमा १५४, पुसमा २२३ माघमा २१३, फाल्गुनमा १४४ बिरुवा बितरण गरेको बताए । त्यस्तै चैत्रमा ३ हजाार ५० बैशाखमा १४८,जेठमा २९० र असारमा २१ हजार ६८१ बिरुवा बितरण गरेको उनको भनाई छ ।

कुरिलो, चिउरो, निम, तेजपात, सितलचिनी,  बिरुवा बितरण गरेको उनले बताए । कुरिलोका २५ हजार बोटा बितरण भईसकेको उनले बताए । हामी निःशुल्क बितरण गर्छौ उनले भने कमबोटा लिने र ठूलो परिणाममा लिने मानिसका लागि मापदण्ड बनाएका छौ सोही आधारमा बितरण गर्दछौ ।

व्यबसायिक जडीबुटी खेती गर्ने ईच्छुक मानिसले बोटा लिन चाह्यो भने वडाको सिफारिस निवेदन र लालपुर्जाको फोटोकपी चाहिने हुन्छ, थोरैका लागि व्यक्तिगत बिबरणको फाराम भरेर लिन सक्ने व्यवस्था रहेको उनले जानकारी दिए । जडिबुटी खेती बिस्तार सम्बन्धी तालिम दिने गरेका पनि छौ ।

हामीले यो बर्ष कैलालीको चुरे गाउँपालिका–३ मा २९ ,चुरे गाउँपालिका–४ गर्भामा २५ जनालाई तालिम दिएको उनले बताए ।
तालिम दिएका क्षेत्रको जडिबुटीको अवस्था के छ, खेती के गर्न सकिन्छ ? अध्ययनपछि मात्र तालिमको तय हुने गरेको उनले बताए । गत आर्थिक बर्षमा बाजुराको बुढिगंगा २९ र अछामको मेल्लेखमा ६० जनालाई तालिम दिएको उनले बताए ।

यि क्षेत्रमा रिठाको उत्पादन हुन्छ, अछामको रामारोशनमा सतुवा, दालेचुक उत्पादन हुन्छ सोहीलाई आधार बनाएर तालिम दिने गरिएको छ । चिउरी बोटको महत्व धेरै छ ७९०० बिरुवा चुरेमा बितरण भएको उनले बताए । चुरेको धुरासल्लेरी सामुदायिक वन उपभोक्ता समुहले १६०० बिरुवा रोपेको छ ।

त्यस्तै अन्य ४ वटा सामुदयिक वनले गरी ७९०० बिरुवा रोपिएको उनले बताए । यसको फुल माहुरीकालागी धेरै लाभदायिक हुन्छ यसवाट मह उत्पादनमा सहजीकरण हुने नै भयो दानाबाट घ्यू उत्पादन पनि हुनुको साथै रोजगारीको अवसर पनि प्राप्त हुने उनले बताए ।

समुह सहकारीलाई अनुदानको व्यवस्था पनि गरिएको उनले बताए ।  जडिवुटि खेती सम्वन्धि काम गर्ने एउटा समुह सहकारीलाई ५ लाख अनुदानको व्यबस्था गरिएको उनले बताए । गतबर्ष चुरेका दुई  समुह सहकारीलाई अनुदान दिएको उनको भनाई छ ।