धनगढी । नेकपा एमालेले समानुपातिकतर्फका सांसदको नाम टुङ्गो लगाएको छ। शनिबार बसेको पार्टी सचिवालय बैठकले क्लस्टर अनुसार समानुपातिक सांसद चयन गरेको हो।
निर्वाचनमा समानुपातिकतर्फ १६ सीट जितेको एमालेले सुदूरपश्चिम प्रदेशबाट केन्द्रीय कमिटी सदस्य कृपाराज रानालाई प्रतिनिधि सभा सदस्यका लागि सिफारिस गर्ने निर्णय गरेको छ।
पूर्व संविधान सभा सदस्य समेत रहेका राना राना–थारु समुदायको अधिकार र पहिचानका लागि लामो समयदेखि संघर्ष गर्दै आएका अगुवा नेताका रूपमा चिनिन्छन्। करिब दुई दशक लामो संघर्ष, संवाद र राजनीतिक पहलपछि उनले राना–थारु समुदायलाई कानुनी रूपमा छुट्टै पहिचान दिलाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए।
कञ्चनपुरको वेदकोट नगरपालिका–२ जडेपानीमा २०३६ साल असार १६ गते जन्मिएका राना स्नातकोत्तर तहसम्म अध्ययन गरेका छन्। विद्यार्थी जीवनमै राजनीतिक चेतना विकास भएका उनी २०५१ सालमा शारदा माध्यमिक विद्यालयमा अध्ययनरत रहँदा प्रारम्भिक रूपमा नेकपा एमालेको पार्टी कमिटीमा आबद्ध भएका थिए।
२०५७ सालमा बैजनाथ माध्यमिक विद्यालय, जडेपानीमा शिक्षक बनेपछि उनले १३ वर्ष शिक्षण पेशामा बिताए। शिक्षण पेशामा रहँदा पनि उनले पार्टी संगठन निर्माणमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरे। बुद्धिजीवी परिषद् र राष्ट्रिय शिक्षक संगठन हुँदै २०५८ सालमा गाउँ सल्लाहकार परिषद् सदस्य बनेका उनी २०६३ सालमा लोकतान्त्रिक आदिवासी जनजाति महासंघ नेपाल, कञ्चनपुरका जिल्ला अध्यक्ष बने।
त्यसपछि उनले २०६९ मा पार्टी जिल्ला कमिटी सदस्य, २०७१ मा स्थानीय तह विभागको केन्द्रीय सदस्य र २०७२ मा प्रदेश कमिटी सदस्यको जिम्मेवारी सम्हाले। एमालेको १० औँ राष्ट्रिय महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्यमा निर्वाचित भएका राना ११ औँ महाधिवेशनमा पनि पुनः केन्द्रीय सदस्यमा निर्वाचित भएका छन्।
२०७० सालमा संविधान सभा सदस्य निर्वाचित भएपछि उनले संविधान निर्माण प्रक्रियामा राना–थारु समुदायलाई छुट्टै जातका रूपमा मान्यता दिनुपर्ने माग निरन्तर उठाए। नेपाल राना थारु समाजका केन्द्रीय अध्यक्षका रूपमा उनले सरकारसमक्ष पटक–पटक डेलिगेसन दिए। लामो आन्दोलन, छलफल र दबाबपछि २०७६ माघ २० गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारले राना–थारु समुदायलाई छुट्टै जातका रूपमा सूचीकृत गर्ने निर्णय गरेको थियो।
यस निर्णयसँगै आदिवासी जनजाति अन्तर्गत सूचीकृत जाति वा समुदायको संख्या ६० पुगेको थियो। सूचीकृत भएपछि २०७८ सालको राष्ट्रिय जनगणनामा पहिलो पटक राना–थारु समुदाय समेटिएको थियो।
