डोटी- गएको कात्तिक २३ गते डोटीको खप्तड बाबा आश्रमलाई केन्द्रबिन्दु बनाएर गएको ६ दशमलब ६ रेक्टरस्केलको भूकम्पले पुर्याएको क्षतिको विस्तृत तथ्यांक संकलन गर्न विपद् जोखिम न्युनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको टोली डोटी पुगेको छ । भूकम्प गएको झण्डै दुई महिनापछि टोली डोटीमा पुगेको हो ।
भूकम्पले पुर्याएको क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन गर्नुका साथै स्थानीय प्राविधिकहरुलाई अभिमुखीकरण गर्न टोली डोटी पुगेको डोटीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी कल्पना श्रेष्ठले जानकारी दिए । विस्तृत अध्ययनको लागि विपद् जोखिम न्युनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणकाबाट १३ जनाको जियोलोजिस्ट, हाईडोलोजिस्ट, ईस्टक्चर इन्जिनियर, आर्किटेक्चर इन्जिनियर, सिभिल इन्जिनियरसहितको टिम आएको हो ।
केन्द्रबाट डोटी पुगेको टोलीले यहाँका पालिका तहका प्रमुख, जिल्लाका सरोकारवाला निकायहरुलाई कार्य सञ्चालनको बारेमा जानकारी गराउनुका साथै सबैलाई सहयोग गर्न आग्रह गरेको छ । प्राधिकरणको टिमले आज बुधबारदेखि आफ्नो कार्यथालनी गर्ने जनाइएको छ ।
जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले भूकम्प जाँदा तत्कालको समयमा गर्नुपर्ने आवश्यक राहत उद्धार लगायतका आवश्यक कार्य प्रभावकारी रुपमा सञ्चालन गरेको भए पनि पुर्ननिमार्णको लागि प्राधिकरणको टोली डोटी पुगेको हो । कात्तिक २३ गते बुधवार राति २ बजेर १२ मिनेटमा खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज केन्द्रबिन्दु बनाएर गएको ६ दशमलव ६ रेक्टर स्केलको भूकम्पमा परि पूर्वीचौँकी गाउँपालिका–३ गैरागाउँका ६ जनाको ज्यान गएको थियो ।
७ जना घाइते भएका थिए । भूकम्पबाट आठ वटा घर पूर्ण रुपमा क्षति पुगेको छ भने दर्जनौँ घरमा आंशिक क्षति पुगेको छ । भूकम्पपीडितहरुका लागि गैरागाउँमा अस्थायी टहरा निमार्णको काय गर्नको लागि नेपाल रेडक्रस सोसाइटीसँग सहकार्य अघि बढाएको प्रजिअ श्रेष्ठले बताए।
भूकम्पले पुर्याएको क्षतिको विस्तृत तथ्यांक संकलन विश्लेषण गरी आवश्यकताको पहिचान गर्न स्थलगत रुपमा गई काम गर्न टोली डोटी पुगेको बिपद् जोखिम न्युनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका उप–सचिव ध्रुव खड्काले बताए । क्षतिको विवरण संकलन गर्न डोटी पुगेको टोलीले पालिका तहका प्राविधिकहरुसँग प्राविधिक सीपको बारेमा जानकारी लिई संयुक्त रुपमा छिटो छरितो ढंगले तथ्यांक संकलन गरिने उप सचिव खड्काले जानकारी दिए ।
उनका अनुसार विवरण संकलन गर्न पािलका तहले सहयोग गरेको अवस्थामा १०–१५ दिनमा काम सकिने र सहयोग गर्न नसकेको अवस्थामा १–२ महिनासम्म समय लाग्न सक्ने छ । विस्तृत अध्ययन पश्चात् तथ्यांक संकलन गरिसकेपछि मूल्यांकलनको आधारमा सहयोगको लागि सम्झौता गरिने प्राधिकरणले जनाएको छ । प्रभावितहरुलाई के कसरी, कति सहयोग गर्ने भन्ने सन्दर्भमा नेपाल सरकारले कार्यविधि बनाइसकेको र पारित हुने तयारीमा रहेको समेत उप–सचिव खड्काले बताए ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालयको तथ्यांक अनुसार जिल्लाभिरमा भूकम्पका कारण कम्तिमा पनि पाँच हजार घरहरुमा पूर्ण तथा आंशिक रुपमा क्षति पुगेको छ । जस अन्तर्गत सबैभन्दा बढी दिपायल सिलगढी नगरपालिकामा र सबै भन्दा कम बोगटान फुडसिल गाउँपालिकामा रहेका घरहरुमा क्षति भएको छ ।
पूर्वीचौकी गाउँपालिका–३ गैरागाउँका भूकम्प पीडितहरु अहिले पनि खुला चौरमा रात बिताउन बाध्य भएका छन् । त्रिपाल भएका र तरकारी उत्पादनका लागि पोली हाउस बनाएका केही बाहेक अन्यले खुला चौरमै बसेर रात बिताउन बाध्य भएका छन् । पोली हाउस भएकाहरु भने त्यहीँ बसेका छन् ।
भूकम्पपछि पराकम्प गइरहेकाले पीडितहरुमा थप त्रास बढेको त्यहाँका स्थानीयवासी भरत बोहोराले बताए । उनका अनुसार अहिलेसम्म पीडितले राहत पाएका छैनन् । जाडोको बेला भएकाले चिसोबाट बँच्न आगो बालेर रात बिताउने गरेको उनले गुनासो गरे ।













