धनगढी- पश्चिम नेपालको तराइँमा बस्ने थारु समुदायले आज (आइतबार) अट्वारी पर्व धुमधामका साथ मनाइरहेका छन् । हरेक वर्ष भदौ शुक्लपक्षको पहिलो आइतबार मनाइने अट्वारीमा थारु समुदायका पुरुषहरूले दिदीबहिनीहरूको सुस्वास्थ्य, दीर्घायु र समृद्धिको कामना गर्दै ब्रत बसेर अट्वारी मनाइरहेका हुन् । शनिबार मध्येराति माछा र तोरियाको तरकारी र भातको दर खाएर आइतबार दिनभर ब्रत बस्ने चलन छ ।
ब्रत बसेका पुरुषहरुले बिहानभरि सबै घर काज सकेपछि गहुँ, साधारण चामल र अण्डीको विभिन्न थरीका रोटी पकाउने गरेका छन् । यसका साथै दही, घ्यु, केरा, काँक्रा, अम्बा पनि सगुनको रुपमा प्रयोग गरिन्छ । दिनभरीको ब्रतपछि साँझ सुर्य अस्ताउने बेला अन्नी पुजा गरेर अट्वारी ब्रत खोल्ने चलन छ । ब्रत खोलेपनि तरकारी र नुन खुर्सानी भने नखाने चलन छ ।
सोमबारका दिन बिहानै खानाका विभिन्न परिकारहरु (भात, कर्कला, तामा, गेडागुडी, पकौडी, खेरिया लगायत) तयारी गरी फलाहार गरिन्छ । आइतबारको ब्रत तोड्दा र सोमबार बिहान फलाहार गर्दा पहिलो भाग दिदीबहिनीका लागि छुट्याएर सोमबार नै दिदीबहिनीका घर पु¥याउने चलन छ ।
किम्वदन्ती अनुसार प्राचीनकालमा थारु समुदायका एक छोरीमाथि भइरहेको अत्याचारबाट उनलाई पाँच पाण्डव मध्येका माइला भाइ भिमले उद्धार गरेको स्मरण गर्दै आइतवार भिमको नाममा व्रत बस्ने र पुजाआजा गर्ने चलन छ ।
त्यस्तै, भिमले थारु राजा दंगीशरणलाई युद्धमा सहयोग गरेको कारण उनको लागि पुजाव्रत गर्ने गरेको पनि विश्वास गरिन्छ ।
माहिला पाण्डव भिम सुर्खेतको काक्रेबिहार घुम्न आएको बेला दाङका राजामाथि शत्रुबाट आक्रमण भएको थियो ।
उतिखेर रोटी पकाउँदै गरेका भिमले काम छोडेर भोकभोकै दंगीशरणलाई सहयोग गरेको भनाइ छ । उनको सहयोगमा राजाले शत्रुमाथि विजय प्राप्त गरेकोले पाण्डव भाइ भिमको पुजा गरिने गरेको बताइन्छ ।
यही भनाई अनुसार विभिन्न थरीका रोटी पकाउने क्रममा एउटा ठूलो साइजको रोटी बनाइन्छ । जसलाई भिम रोटी भनिन्छ । भनाई अनुसार भीमले रोटी पकाउँदा पकाउँदै लडाईमा गएकाले त्यो रोटी एकतर्फबाट मात्रै पाकेको थियो । अट्वारीमा भीम रोटी पनि एकैतर्फबाट पकाइन्छ ।
