१. आज सरकारले सार्वजनिक बिदा दियो सत्यमोहन जोशीको निधनमा शोक मनाउन । श्रृष्टिकर्ता ब्रह्माजीले दिएको १०० वर्ष आयुभन्दा पनि तीन वर्ष बढी गौरवपूर्ण जीवन बाँचेर गएको व्यक्तित्वको महाप्रस्थानमा शोक गर्नु पर्ने कारण के छ रु जसले नेपाली भाषा साहित्य र संस्कृतिका लागि दर्जनौ कृतिहरू दिएर गयो, जसले उत्कृष्ट कृति दिएवापत तीन पटक त मदन पुरस्कार नै पायो, जसले जीवनको अन्तिम घडिसम्म सक्रिय र अर्थपूर्ण जीवन बाँच्यो, जसले यो देशका करोडौं मानिसलाई देशका लागि केही गर्नुपर्छ भन्ने उत्साह, ऊर्जा र आँट भरेर गयो । त्यस्तो महान व्यक्तित्व पाएकोमा हामीले त उहाँको सम्झनामा विभिन्न कार्यक्रमहरूको आयोजना गरेर उहाँप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्नु पर्ने होइन ?

२. एक दिन शोक मनाउन गरिएको सरकारी बन्दले देशमा कति आर्थिक क्षति हुन्छ रु कुनै हिसाबकिताब छैन । कति सेवाग्राहीले आफ्नो महत्वपूर्ण समय बेकारमा खेरफाल्छन् । के यो सबै शोकको जिम्मा सरकारी कर्मचारीले लिइदिए पुग्ने हो रु मानौं, यो देशका अरुलाई जोशीको महाप्रस्थानको कुनै महत्व छैन रु सरकारी कर्मचारीलाई मात्र दिइने बिदाले राष्ट्रिय शोक मनाएको अर्थ लाग्छ रु लाग्दैन ।

३. प्रभावकारी रुपमा शोक मनाउने हजारौं तरिका छन् । जोशीका परिवार बाहेकका लागि यो शोक प्रतिकात्मक मात्रै हो । त्यसैले राष्ट्रिय झन्डा आधा झुकाएर, विभिन्न सरकारी÷गैह्रसरकारी कार्यालयमा श्रद्धाञ्जली सभाको आयोजना गरेर, शोक पुस्तिकामा हस्ताक्षर गरेर, दिनभरिको कुनै एक समयमा मौन धारण गरेर शोक मनाउन सकिन्छ । सरकारी कर्मचारीलाई बिदा दिए पछि यी कुनै कुरा सरकारका तर्फबाट हुँदैनन् । जनताको करको मूल्य चुकाएर बिदा दिने जस्तो कुरा सबैभन्दा कर्मकाण्डी र बेवकुफ तरिका हो ।

४. सरकारी कर्मचारीलाई बिदा दिएर शोक कसरी मनाइन्छ रु के सबै कर्मचारी छुट्टी लिएर दिनभरी नदी किनार वा मन्दिर आदिमा शोक वा पिण्डदानमा सहभागी हुन जाने हुन् रु कि एक दिनको किरियापुत्रीको भूमिका सरकारी कर्मचारीले निभाउनु पर्ने हो रु जसको नाममा बिदा दिइएको छ, त्यसको तस्बिरमा माल्यार्पण गर्ने वा एक मिनेट मौन धारण गर्ने फूर्सद् कुनै सरकारी कर्मचारीले पाउला रु छुट्टी पाएका कर्मचारीले शोक होइन, अझ जुवातास खेलेर, जाँड रक्सी खाएर मस्ती गर्छन् । त्यो शोक होइन, मजाक हो ।

५. कदाचित बिदा दिनै परेछ भने पनि सप्ताहन्तको छेको पारेर शुक्रबार वा आइतवार दिन सकिन्छ । यसले बिदा बस्नेलाई पनि नियमित विदासँगै थप एक दिन परिवारसँग बस्न समय पुग्छ । उदाहरणका लागि बेलायतकी रानी एलिजाबेथको निधन हुँदा क्यानडामा शुक्रबार संघीय सरकारका कर्मचारीलाई बिदा दिइयो । तर, त्यो बिदा प्रान्तीय र स्थानीय सरकारले मानेनन् । अन्टारियो प्रान्तका प्रमुखले त बिदा दिएर होइन, उनलाई सम्झेर काम गरेर शोक मनाउने हो भने । विद्यालयहरू एकैदिन पनि छुट्टी भएनन् ।

हामी सायदै १०३ वर्षसम्म बाँचौला । हामीमध्ये कमैले मात्र सत्यमोहन जोशीको जस्तो राष्ट्रका लागि योगदान गर्न सकौंला । तसर्थ, उनको जस्तो ऊर्जावान् जीवन बाँच्नका लागि त कार्यलय समयमा मात्रै होइन, हरेक छुट्टीमा पनि सक्रियतापूर्वक काम गर्नुपर्छ । ूहामी सबैको काम जोशी एक्लैले गरेर गए । अब हामीलाई हाइसञ्चोू भनेर छुट्टी दिएको त होइन होला नि । कर्मकाण्डी सोच बदलौ । देश उसै बदलिन्छ ।