धनगढी । कैलालीको धनगढीमा निर्माणाधीन आधुनिक एकीकृत फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्रको काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ । दैनिक २२ टन फोहोर व्यवस्थापन गर्न सक्ने क्षमताको यो केन्द्रको भौतिक प्रगति ९२ प्रतिशत पुगेको छ ।
धनगढी उपमहानगरपालिका–७ स्थित पटेला सामुदायिक वनको २२ हेक्टर क्षेत्रफलमा निर्माण भइरहेको केन्द्रमा अब करिब आठ प्रतिशत काम मात्रै बाँकी रहेको इन्जिनियर अशोक पाण्डेयले जानकारी दिए । उनका अनुसार तटबन्धन, ट्रस जडान तथा फोहोर बोक्ने सवारीसाधन खरिदको काम तीन महिनाभित्र सम्पन्न हुनेछ ।
क्षेत्रीय सहरी विकास आयोजना अन्तर्गत एसियाली विकास बैंक (एडिबी) को सहयोगमा निर्माण भइरहेको यो परियोजना चीनको सिचुवान प्रोभिन्स जियोलोजिकल इन्जिनियरिङ कम्प्लेक्सले करिब ९६ करोड रुपैयाँको लागतमा निर्माण गरिरहेको हो । २०२४ अप्रिलमा सुरु भएको परियोजनाको निर्माण अवधि २०२६ अप्रिलसम्म तोकिए पनि भेरिएसन स्वीकृत भएपछि थप छ महिनाको म्याद दिइएको छ। हाल परियोजना आगामी अक्टोबरसम्म सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।
केन्द्रमा फोहोरलाई पुनः प्रयोगयोग्य, कुहिने र प्रयोगहीन गरी तीन वर्गमा छुट्याएर व्यवस्थापन गरिनेछ । दिसाजन्य फोहोरका लागि छुट्टै सक्सन प्रणाली रहनेछ, जहाँ दैनिक २८ घनमिटर फोहोर प्रशोधन गरिनेछ । ३० दिनसम्म प्रशोधनपछि निस्कने ठोस पदार्थलाई मलका रूपमा प्रयोग गर्न सकिने जनाइएको छ ।
प्रयोगहीन फोहोर व्यवस्थापनका लागि छ वटा सेल निर्माण गरिएको छ । प्रत्येक दिन फोहोर तह लगाएर माटोले पुर्ने प्रणाली अपनाइनेछ । साथै, फोहोरबाट निस्कने तरल पदार्थ प्रशोधन गरेर मात्रै खुटिया नदीमा मिसाइने निर्माण कम्पनीले जनाएको छ । बिओडी, सिओडी र पीएच परीक्षणबाट वातावरणमैत्री प्रमाणित भएपछि मात्रै प्रशोधित पानी नदीमा पठाइनेछ । यसका लागि २८ घनमिटर क्षमताको प्रशोधन पोखरी पनि निर्माण गरिएको छ ।
इन्जिनियर पाण्डेयका अनुसार केन्द्र सञ्चालनमा आएपछि दुर्गन्ध फैलिने वा आसपासका बस्तीमा वातावरणीय असर पर्ने सम्भावना नरहेको दाबी गरिएको छ । यो व्यवस्थापन केन्द्रले करिब ३० वर्षसम्म फोहोर व्यवस्थापन गर्न सक्ने जनाइएको छ । त्यस अवधिपछि उक्त स्थानमा वृक्षरोपण गरी पुनः जंगल वा चिल्ड्रेन्स पार्क निर्माण गर्न सकिने योजना रहेको उनले बताए ।
निर्माण सम्पन्न भएपछि निर्माण कम्पनीले तीन वर्षसम्म केन्द्र आफैं सञ्चालन गर्नेछ । त्यसपछि मात्रै व्यवस्थापन केन्द्र धनगढी उपमहानगरपालिकालाई हस्तान्तरण गरिनेछ ।
