धनगढी- पछिल्लो समय सुदूरपश्चिममा पनि अटिजमका बिरामीहरुको संख्या बढेको छ । राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार सुदूरपश्चिममा ३ सय ५२ जनामा अटिजम भएको छ । १ सय ५३ पुरुष र १९९ महिलाहरुमा अटिजम देखिएको हो । अटिजम विशेषज्ञ डा। यज्ञराज पाण्डेयका अनुसार अटिजम मानसिक अपाङगता होइन र बौद्धिक अपाङगता पनि होइन तर, ४० प्रतिशतमा भने बौद्धिक कमजोरी देखिएको छ ।
शुक्रबार राष्ट्रिय अटिजम केयर सेन्टर सोसाईटी नेपाल धनगढीले आयोजना गरेको कार्यक्रममा डा। पाण्डेयले भने । ‘बच्चा जन्मेको तीन महिना देखि सामान्य लक्षण देखापर्छ । ११÷१२ बर्ष सम्म स्पष्ट लक्षणहरु देखिने गरेको छन् ।’
अटिजम भएका बिरामीहरुको स्नायु विकासमा समस्या हुने गरेको उनको भनाई रहेको छ । अटिजमलाई अपाङगसंग जोडिए पनि अपाङगता भएको व्यक्ति भन्न नमिल्ने उनले बताए । जति चाडो अटिजम भएको घर परिवारलाई थाहा हुन्छ त्यति राम्रो हुने उनले बताए ।
अहिले सम्म अटिजमको रोकथाम बारे कुनै ठोष विधि पत्ता भने नलागेको उनले बताए । अटिजमको कुनै निधान छैन् तर, सहि थेरापीद्वारा बिरामीहरुको सुधार ल्याउन सकीने डा। पाण्डेयको भनाई रहेको छ ।
अटिजम भनेको के हो ?
अटिजम भनेको मेडिकल टर्ममा भन्नु पर्दा न्युरो डेभलबमेन्ट भनिन्छ । बच्चा जन्मे पछि विकास हुँदै जाने क्रममा बच्चाको सोसोलाइजेसन कम्युनिकेसन पाट हुनुमा बच्चाको ल्याकिङ हुन्छ । ल्याकिङ हुँदा चाहिँ बच्चामा अटिजम हुन्छ ।
ब्रेन डेभलप्मेन्ट नर्मल बच्चामा नर्मल नै हुन्छ । अटिजम बच्चामा चाहिँ ब्रेनको वायरहरू ब्रेनमा कनेक्सन भएको हुन्छ । त्यसले बोल्ने तथा कुरा गर्ने गर्नु पर्छ भन्ने ठाउँका कमी हुन्छ । अटिजम एउटा रोग होइन, यसलाई हामीले डिसअर्डर रूपमा लिन सकिन्छ ।
नर्मल बच्चा ३ महिना बाट नै आमालाई हेरेर हाँस्ने, आवाज निकाल्ने, चिन्ने सबै हुन्छ । अटिजमको बच्चाहरूमा विकास कार्यमा नै ल्याकिङ भएर जान्छ । फाइन मोटर र गल्स मोटर मा चाहिँ बच्चा हिँड्ने कुरा, डुल्ने कुरा हुन्छ सबै कुरा सामान्य हुन्छ । तर बोल्ने कुरामा भने समस्या आउँछ । र १८ महिना र २४ महिनामा बच्चा चेक जाँच गराउनु नै पर्छ ।
बाल्ने कुरा मात्र नभई १८–१९ महिनाको बच्चाले आँखा जुधाएर मलाई यो चाहियो भन्न पनि सक्नुपर्छ त्यो अभिभावकले याद नगरेको हुन्छ । बच्चाको डिटेल बानी व्यवहार थाहा नपाएर पनि अटिजम भएको थाहा नपाएको हुन्छ ।
एक्लै खेलेर बस्ने जुन चिजलाई आफूले लिराखेरको छ त्यसमा नै रमन खोज्ने हुन्छ । कुनै बच्चा कार्ड खेली राखेको छ भने कार्ड नखेल्ने पन्ना खेल्ने पनि हुन्छ । ३० प्रतिशत बच्चा बोल्दै नबोल्ने पनि हुन्छ । बढी पोस्टरहरूबाट सिकाउँदा पनि अटिजम भएको बच्चाले नबुझ्ने हुन्छ ।
अटिजमको किसिम भन्दा पनि सिबिरिटिको रूपमा लिने गरेको छ । कुनै बच्चामा अटिजम भएता पनि सिस्टम सबैमा एकै किसिमको हुँदैन । मुख्य कारण बच्चा नबोल्ने नै पाइन्छ त्यसमा अन्य कारण पनि हुन्छन् अभिभावकले थाहा नपाएको पनि भेटिन्छ ।
एउटा कार्य बाट बाहिर जान नचाएको पाइन्छ । एउटै कार्यमा रहन मात्र चाहेको हुन्छन् । जन सुकै कुरामा पनि सहयोग गर्नु परेमा अरूमा निर्भर रहेमा त्यस्ता बच्चालाई अटिजम भएको मान्न सकिन्छ ।
