काठमाडौँ । नेपाली सेनाको जिम्मामा निर्माणाधीन नाका जोड्ने सडक आयोजनामा बजेटको समस्या भएको छ । उत्तर–दक्षिण जोड्ने सडकमा पर्याप्त बजेट नहुँदा कामले गति लिन सकेको छैन । सेनाको जिम्मामा नाका जोड्ने २०३.५६ किलोमिटर सडकको ट्र्याक खोल्ने काम भइरहेको छ । सबैभन्दा लामो दूरीको खण्ड हो, बेनीघाट–आरुघाट–लार्केभन्ज्याङ । धादिङको बेनीघाटदेखि गोरखाको लार्केपाससम्म यसको कुल दूरी १५४ किमि छ ।

जसमध्ये अप्ठ्यारो खण्ड ९२ किमिमा सेनाले काम गरिरहेको छ । यस खण्डमा ट्र्याक खोल्न थालेको ८ वर्षमा ३८.५४० किमि काम सकिएको छ । ट्र्याक खोल्ने काम ०७३ माघ १२ मा सुरु भई ०८६/८७ भित्र सक्नुपर्नेछ । तर अहिलेसम्म आधा काम पनि सकिएको छैन । ट्र्याक खोल्न चालु आर्थिक वर्षमा ७ करोड २२ लाख रुपैयाँ मात्र विनियोजन भएको छ । उक्त बजेटअनुसार चालु आर्थिक वर्षमा सेनाले दुई किमि मात्र ट्र्याक खोल्ने लक्ष्य राखेको छ ।

थोरै बजेटले गर्दा लक्ष्य पनि सोहीअनुसार निर्धारण गरिएको सेनाले जनाएको छ । अर्को लामो र महत्त्वपूर्ण सडक हो, दार्चुला–टिंकर सडकको तुसारपानी–टिंकर । ट्र्याक खोल्नुपर्ने जुन खण्डको दूरी ७९ किमि छ । सेनाले ०७७ माघ २८ मा यो सडक निर्माणको जिम्मा लिएको हो । अहिलेसम्म १३.५९० किमि मात्र ट्र्याक खोलिएको छ । यो सडक नबन्दा सर्वसाधारणले सदरमुकाम दार्चुलाबाट आफ्नै देश छाङरु, लिपुलेक, कालापानीलगायत ठाउँ जान भारतको बाटो प्रयोग गर्नुपर्ने बाध्यता छ । स्थानीय जनप्रतिनिधि, सांसदले पर्याप्त बजेट उपलब्ध गराएर छिटो काम सक्ने वातावरण बनाउनुपर्नेमा सरकारलाई दबाब दिइरहेका छन् ।

यो महत्त्वपूर्ण सडक भए पनि पर्याप्त बजेट अभावमा कामको गति बढाउन नसकिएको सैनिक प्रवक्ता एवं सहायक रथी गौरवकुमार केसीले बताए । ‘यो सडकको दूरी लामो छ, यही गतिमा सडक बनाउने हो भने सक्नलाई वर्षौं लाग्छ,’ उनले भने, ‘त्यसैले छिटो सक्न पर्याप्त बजेट र उपकरण बढाउनुपर्छ, त्यो हुन सकेको छैन ।’ यस आयोजनाका लागि चालु आर्थिक वर्षमा ९ करोड रुपैयाँ बजेट रहेकाले उक्त रकमले १।८ किमि नयाँ ट्र्याक खोल्ने र १.२ किमि सडक स्तरोन्नति गर्ने लक्ष्य सेनाको छ । ‘बजेट बढी भएको भए त्यहीअनुसार लक्ष्य निर्धारण गरेर ट्र्याक खोलिन्थ्यो,’ उनले भने, ‘थोरै बजेट भएकाले चाहेर पनि धेरै काम गर्न सकिएको छैन ।’

यो सडक कञ्चनपुरको ब्रह्मदेवदेखि दार्चुलाको टिंकरसम्म ४२५ किमि छ । यसमा सडक विभागले बनाउन नसकेको अप्ठ्यारो खण्डको काम सेनालाई दिइएको हो । सेनाले आर्थिक वर्ष ०८८/८९ भित्र उक्त खण्डको ट्र्याक खोल्ने काम सकिसक्नुपर्नेछ । सेनाले राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाका रूपमा रहेको कोशी करिडोरको अप्ठ्यारो खण्डमा पनि ट्र्याक खोल्ने काम गरिरहेको छ । उक्त करिडोरको खाँदबारी–किमाथांकाको च्याम्ताङ–घोङघप्पा खण्डमा ०७७ माघ २४ मा ०८१/८२ भित्र सक्ने सक्ने गरी निर्माणको जिम्मा दिइएको हो ।

खाँदबारी–किमाथांका सडकको दूरी १६२ किमि छ । यसमध्ये १०.५१ किमि खण्डमा सेनाले ट्र्याक खोल्ने काम गरिरहेको छ । अहिलेसम्म ९।११० किमि ट्र्याक खोलिसकिएको छ । यस आयोजनाका लागि ५ करोड २७ लाख रुपैयाँ विनियोजन भएकाले उक्त बजेटअनुसार मौरीभीरदेखि घोङघप्पासम्मको २।०१ किमि ट्र्याक खोल्ने सेनाको लक्ष्य छ ।

कर्णाली करिडोरअन्तर्गत ट्र्याक खोलेर सेनाले गत आर्थिक वर्षको वैशाखमा हुम्ला सदरमुकाम सिमकोटलाई राष्ट्रिय सडक सञ्जालमा जोडेको छ । कालीकोटको खुलालुदेखि सिमकोट हुँदै हिल्सासम्मको कर्णाली करिडोरको दूरी २६९ किमि छ । यसमध्ये २२.५ किमिमा सेनाले काम गरिरहेको छ । अहिलेसम्म १६.५४० किमि सडकको ट्र्याक खोल्ने काम सकिएको छ । सोही दूरीमा पर्ने कालीकोट–बाजुरा जोड्ने घाटपारीचौर–बद्री गाउँ–भुक्काखोलाको ११.५ किमि खण्डमा पनि ट्र्याक खोल्ने काम भइरहेको छ । चालु आर्थिक वर्षमा यस खण्डका लागि १० करोड २५ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ ।

‘मागअनुसार बजेट नहुँदा नाका जोड्ने सडकमा समग्र रूपमा प्रगति कम छ, जति बजेट उपलब्ध हुन्छ, त्यहीअनुसार काम र प्रगति हुने हो,’ प्रवक्ता केसीले भने, ‘निर्माण गर्न सक्ने क्षमताअनुसार बजेट उपलब्ध हुन सके लक्ष्यभन्दा धेरै काम गर्न सकिन्थ्यो ।’ पर्याप्त बजेट भए तोकिएकै समयमा काम सक्न समस्या नहुने उनको दाबी छ । कान्तिपुरबाट