धनगढी- कैलालीमा करिव तीन हजारको हाराहारीमा यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसंख्यकको संख्या रहेको सुदूरपश्चिम समाजले जनाएको छ । समाज सँग एकिन तथ्याङ्क नभए पनि तर,कैलालीमा मात्रै आफूसँग खुलेर आउनेको संख्या तीन हजार पुग्ने सुदूरपश्चिम समाजका अध्यक्ष करुणा नेपालले बताइन् । यस्तै सुदूरपश्चिम प्रदेश भरी यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसंख्यकको संख्या ६ हजार रहेको उनले बताइन् । यस्तै यो समुदायमा धेरै मानिसहरू भएपनि तर, खुलेर नआएकै कारण मतदाता नामावलीमा कैलालीमा अन्यबाट जम्मा ११ जनाको मात्रै नाम समावेश भएको उनले बताइन् ।

यस्तै नागरिकता लिँदा यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसंख्यकलाई विभिन्न समस्या हुने हुँदा उनीहरू आफूलाई महिला र पुरुष भनेर मात्रै चिनाउने र आफ्नो नागरिकता पनि त्यही अनुसार बनाउने हुँदा समस्या हुने देखिएको छ । ‘डाक्टरसङ सर्टिफिकेट लिएर म अन्य हुँ भन्ने प्रमाण भएपछि मात्रै नागरिकता परिवर्तन गर्न मिल्छ यो प्रक्रिया गाह्रो छ, उनले भनिन् सबैले यस्तो गर्न सक्दैनन् । चिकित्सक सँग प्रमाणित गराउन खर्चिलो हुने हुँदा आफ्नो जुन नागरिकता छ त्यही अनुरूपले नै उनीहरू भोट हाल्ने गरेका छन् ।
मतगणना समयमा पनि घर परिवारका सदस्यले आफ्नो परिवारमा अन्य समुदायका मानिस पनि छन् भनेर खुलेर नभन्दा यो डाटामा कम देखिएको बताइएको छ ।

निल हिरा समाजकी रुविना तामाङले पछिल्लो समय धेरै मानिसहरू खुलेर पनि आउने बताइन् । ‘मानिसहरू एक तिर यसरी खुलेर आए पनि तर, आफूलाई समाजले के भन्छन् होला भन्ने डरले बाहिर भन्दैनन्, उनले भनिन् रोजगारीको व्यवस्था नहुँदा पनि आफूलाई खुलेर म यो समुदायको हुँ भन्न अझै सकेका छैनन् ।,’ अहिले पनि हरेक काम गर्ने क्षेत्रमा महिला र पुरुष हुने गरेको भएपनि तर अन्य समुदायबाट मानिसहरू कम हुने गरेको उनले बताइन् ।
सुदूरपश्चिम समाजका संयोजक राजु लामाले मानिसहरूलाई म को भनेर खुल्न धेरै समय पनि लाग्न सक्ने बताए । ‘कसैले आफूलाई अलि बुझ्ने भएपछि खुलेर आउँछन् भने कसैले लामो समय सम्म पनि यो कुरा लुकाएर राख्ने गरेका हुन्छन्, उनले भने बिस्तारै केही परिपर्वन आएको छ ।’

वरिष्ठ पत्रकार बबिता बस्नेतले पछिल्लो समय पत्रपत्रिका तथा सञ्चार माध्यमहरूमा यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसंख्यक समुदायका मुद्धाहरुलाई धेरैले उठान गर्नु राम्रो विषय भएको बताइन् । यस्तै उनले पहिले नबुझेर पत्रपत्रिका अनलाइनमा तेस्रा लिङ्गी भनेर भनिने भएपनि आज भोलि भने धेरैले बुझेर लेख्ने गरेको बताइन् ।

‘उहाँहरुका समस्यालाई बाहिर ल्याउन सञ्चार माध्यमको भूमिका महत्त्वपूर्ण छ, उनले भनिन् मिडियामा उहाँहरूका समस्या र मुद्रालाई हामीले उठाउनुपर्छ ।’
धनगढीमा बिहीबार यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसंख्यक समुदायले गरेको पत्रकारहरुसंगको छलफल कार्यक्रममा विभिन्न सञ्चार माध्यममा कार्यरत पत्रकारहरूको सहभागिता रहेको थियो ।