कैलाली ।सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारअन्तर्गत दुई दर्जनभन्दा बढी बहुवर्षीय योजना समस्याग्रस्त (रुग्ण) अवस्थामा पुगेका छन् ।

पटकपटक म्थाद थप गर्दा पनि सम्बन्धित निर्माण कम्पनीले काम नगरेका र लामो समयदेखि अलपत्र रहेका ३१ वटा बहुवर्षीय योजना अगाडि बढ्न नसक्ने अवस्था रहेका प्रदेशको भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालयले जनाएको छ ।रुग्णको सूचीमा पहिलो प्रदेश सरकारकै पालामा ठेक्का लागेका योजनासमेत छन् ।

मन्त्रालयका अनुसार रुग्ण अवस्थाकामध्ये करिब दुई दर्जन सडकसँग सम्बन्धित र आधा दर्जन सडक पुलका योजना हुन् । प्रदेश गौरवका सडकका कतिपय खण्ड पनि रुग्ण अवस्थाका छन् ।
मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको स्थापना भएदेखि हालसम्मको मन्त्रालयको स्थितिपत्रअनुसार प्रदेशभरि सञ्चालनमा रहेका आधाभन्दा बढी बहुवर्षीय योजनाको प्रगति पनि ५० प्रतिशतभन्दा कम छ । एक सय ९३ वटा बहुवर्षीय योजनामध्ये त्यस्ता योजनाको संख्या एक सय २९ वटा रहेको छ ।
५० देखि ६० प्रतिशत भौतिक प्रगति रहेका योजना १९, ६० देखि ८० प्रतिशत प्रगति रहेका योजना २२ र ८० प्रतिशतभन्दा बढी भौतिक प्रगति रहेका योजना संख्या २३ वटा रहेको मन्त्रालयको विवरण छ ।

मन्त्रालयले बहुवर्षीय योजना अवस्था अध्ययन गर्न समितिसमेत गठन गरेको छ ।
समितिको प्रतिवेदन आएपछि बहुवर्षीय योजनाको अवस्थाबारे थप थाहा हुने मन्त्रालयका सचिव बिष्णु भण्डारीले बताए । उनका अनुसार समितिको प्रतिवेदनका आधारमा लामो समयदेखि काम हुन नसकेका बहुवर्षीय योजनाको म्याद थप, ठेक्का रद्दलगायतमा मन्त्रालयले आवश्यक निर्णय लिने छ ।
मन्त्री भाटले निर्माण व्यवसायीको लापरबाही र ढिलासुस्तीका कारण ३१ वटा योजना समस्याग्रस्त अवस्थामा पुगेको बताए । निर्माण कम्पनीको लापरबाही, आवश्यकताअनुसार बजेट विनियोजन नहुनु, रकमान्तरको समस्या हुनु, सडकका योजनामा समयमै क्षेत्राधिकार खाली नहुनुजस्ता कारणले बहुवर्षीय योजनाहरुको काम प्रभावकारी हुन नसकेको बताए ।
प्रदेशमा सरकारैपिच्छे पहुँचका आधारमा बहुवर्षीय योजनाको संख्या थप्ने गरिएको छ । तर निर्माणाधीन योजनामा पर्याप्त बजेट विनियोजन गर्ने, समयमै सम्पन्न गराउनेतर्फ भने सरकारले ध्यान दिने गरेको छैन । जसले गर्दा वर्षैँपिच्छे बहुवर्षीय योजना थपिने र सञ्चालनमा रहेका धेरैजसो योजनामा पर्याप्त बजेट विनियोजन नहुने प्रवृति छ । बजेटमा प्राथमिकतामा नपर्दा प्रदेशका नौवटै जिल्लामा गरी साढे ११ सयवटा खानेपानीका योजना अधुरा रहेका मन्त्रालयको विवरण छ ।
बजेटमा बहुवर्षीय योजनालाई प्राथमिकता दिइने
बजेट शून्यताका बिच प्रदेश सरकार अहिले चालु वर्षको बजेट निर्माणको चरणमा छ । चालु वर्षको बजेटमा बहुवर्षीय योजनालाई प्राथमिकता दिएर रकम विनियोजन गरिने मन्त्रालयले बताएको छ । मन्त्री भाटले निश्चित प्रतिशत काम भएका बहुवर्षीय योजना यसै वर्र्ष सम्पन्न हुने गरी प्राथमिकता दिएर बजेट विनियोजन गरिने बताएका छन् ।
विगतमा टुक्रे योजनाको संख्या धेरै हुँदा पनि योजना कार्यान्वयनमा समस्या हुने गरेकाले यस वर्ष योजना संख्या पनि घटाइने उनको दावी छ । मन्त्री भाटले गत ८ भदौमा कार्यभार सम्हालेको दिन बहुवर्षीय योजनाको अध्ययन गरेर एक महिनाभित्र प्रतिवेदन दिन समिति गठन गर्ने निर्णय गरेका थिए ।
समितिको प्रतिवेदनका आधारमा बहुवर्षीय र प्रदेश गौरवका योजनालाई कसरी अगाडि बढाउने भनेर निर्णय लिइने उनले बताए । मन्त्री भाटले सरकारले यसै वर्षबाट प्रदेशको राजधानी निर्माणको काम अगाडि बढाउने बताएका छन् । राजधानी निर्माणका लागि आवश्यक बजेट विनियोजन गरिने उनले बताए । गत १ साउनदेखि बजेट शून्यतामा रहेको सुदूरपश्चिममा प्रदेश सरकार अहिले चालु वर्षको बजेट निर्माणको क्रममा छ ।