कैलाली- सुदूरपश्चिममा मल अभावका कारण कृषक चिन्तित बन्न थालेका छन् । लक्ष्यअनुसार मल आपूर्ति नहुनुले यहाँका कृषकहरु चिन्तित बन्न थालेका हुन् ।

हाम्रो कृषि सहकारी संस्था लिमिटेड धनगढी–१३ का अध्यक्ष एवं कृषक हिरा रानाले ३ बिगाह जग्गामा गहुँ लगाएको तर मल अभावले चिन्तामा रहेको बताए । ‘मलखाद्य नहालीकन गहुँ लगाएको छु । यसपाली खासै फल्दैन होला’, उनले भने ‘आठ जनाको परिवारको जीविका यसैबाट चलाउँछ । गहुँ राम्रो फलेन भने परिवारको बिचल्ली हुनेछ ।’

सरकारले कृषकलाई हेर्ने दृष्टिकोण फरक भएका कारण यो अवस्था आएको उनको भनाइ छ । कृषकका समस्या समाधान गर्न सबै निकाय लाग्नु पर्ने जरुरी रहेको उनले बताए ।

सोही ठाउँका अर्का कृषक मानबहादुर चौधरीले मल नपाएर तोरी लगाएको बताए । ७ देखि ८ बिगाहमा गहुँ लगाउने गरिएकोमा यसपाली मल अभावका कारण ३ बिगाहा जग्गामा मात्रै गहुँ लगाएको उनले बताए ।

‘सुपर मल हालेको छु । डिएपी जस्तो छैन् भन्छन’, उनले भने ‘मलका कारण गहुँ बिग्रने होकी भन्ने डर लागिरहेको छ ।’

त्यस्तै, अर्का किसान झेली रानाले मल नपाएका कारण ५ बिगाह जमिनमा गहुँ लगाउन नसकिएको बताए । उनले भने ‘मल सबै क्षेत्रमा खोजी सके । मल छैन भन्छन, यो बर्ष सबै परिवार बिचल्ली पर्ने भयो । यसैबाट जीविका चल्थ्यो ।’

‘मल पाइएन । गहुँ लगाउन सकिएन् भने यो बर्ष मेरो परिवारमा भोकमरी हुन्छ कि भन्ने चिन्ताले सताउन थालेको छ’ उनले भने ।

लक्ष्यअनुसार आपूर्ति नहुँदा मल अभाव

कृषि सामाग्री कम्पनी लिमिटेड प्रादेशिक कार्यालय धनगढीले लक्ष्यअनुसार मल आपूर्ति नहुनाको कारण मल अभाव हुँदै आएको जनाएको छ । देशै भरि ७ लाख मेट्रिकटन मल आवश्यक हुने गरेको तर आपूर्ति त्यस्को आधामात्रै हुने कारण मल अभाव हुँदै आएको कृषि सामाग्री कम्पनी लिमिटेड प्रादेशिक कार्यालय धनगढीका प्रवन्धक नवलसिंह बोगटीले निशाना न्युजलाई जानकारी दिए । यो सिजनमा ४ हजार ६३८ मेट्रिकटन युरिया, ३ हजार २०१ मेट्रिकटन डिएपी र २५२ मेट्रिकटन पोटास बिक्री गरेको उनले बताए । १ हजार ७ सय ५९ मेट्रिकटन युरिया, १ सय ३ मेट्रिकटन डिएपी  स्टक रहेको उनले बताए ।

उनले भने ‘यो पर्याप्त होइन । यहाँ मल अभाव हुनुको अर्कोे कारण साल्टट्रेडिङमा मल नआउनुले पनि हो । सुदूरपश्चिममा वार्षिक लक्ष्य १८.१४ हो तर यहाँ सो मल आपूर्ति भइरहेको हुँदैन ।’

‘मल विदेशबाट आउने भएकाले सरकारले गर्ने आपुर्तिमा भरपर्ने कुरा हो । जती बढी आपूर्ति भयो भने मल अभाव हुने कुरै हुँदैन । कम आपूर्ति हुनाले समस्या हुन्छ’, उनले भने ।

उनले भने ‘आर्थिक वर्ष २०८१।८२ मा ३ लाख ८५ हजार मेट्रिकटन मल खरिद भएर आउने भन्ने छ’ उनले भने ‘तर यति मलले नेपाल भरी पुग्ने सम्भाबना कम हुन्छ । सुदूरपश्चिममा मात्र कृषकलाई वार्षिक ९ हजार ७ सय मेट्रिकटन युरिया, ७ हजार मेट्रिकटन डिएपी र ६ सय ५० मेट्रिकटन पोटास आश्यक पर्ने भएपनि लक्ष्यको आधा मात्र यहाँ आउने गरेको उनको भनाइ छ । ‘लक्ष्य अनुसार यहाँ मल आउँदैन’ उनले भने ‘कृषकलाई चाहिने अनुसारको मल पुग्दैन ।’