बैतडी । बैतडीका एक ज्योतिष पण्डितले दलित बस्तीमा सप्ताह, व्रतबन्ध, विवाह, न्वारन, वास्तुपूजा, गृहप्रवेशलगायत एक सयभन्दा बढी धार्मिक कर्मकाण्ड गरेर सांस्कृतिक कुरीति हटाउने अभियान सुरु गरेका छन् ।

पाटन नगरपालिका–८, खोड्पेको जसुलीखाली निवासी ज्योतिष पण्डित गणेशप्रसाद पन्तले धार्मिक कुरीति हटाउन दलित बस्तीमा अहिलेसम्म २२ वटा सप्ताह, ११ वटा शिवपुराण, ५१ वटा लघु रुद्राभिषेक, न्वारन, व्रतबन्धलगायतका एक सयभन्दा बढी कर्मकाण्ड गरिसकेको बताए ।

जिल्लाको प्रसिद्ध वनारसीधामका पुजारीसमेत रहनुभएका ज्योतिष पं. पन्तले शुक्रबार दशरचन्द नगरपालिका–८, त्रिपुरास्थित पूर्वप्रहरी उपरीक्षक एवं हाल अधिवक्ता रहेका गोविन्दराम परियारको घरको गृहप्रवेशको विधिवत् पूजा गरे । घरको गृहप्रवेश पूजापछि परियारले धार्मिक गुरुबाट नयाँ कामको थालनी हुँदा खुसी लागेको बताए ।

ज्योतिष पं. पन्तले यसअघि सांस्कृतिक कुरीति हटाउन आचार्य कृष्ण दमाईंलाई जनैधारण गराइसकेको बताए । आचार्य कृष्ण दमाईंले पशुपति कोटीहोमको व्यासबाट प्रवचनसमेत दिइसकेका छन्  । धर्मग्रन्थमा दलित, महिला कसैलाई पनि जातीय र लैङ्गिक हिसाबले विभेद नगरिएको बताउँदै ज्योतिष पन्तले समाजमा कायम रहेको छाउपडी प्रथा र जातीय विभेद हटाउन धार्मिक अगुवा तयार हुनुपर्ने बताए । कानुनले समेत अपराध मानेका कुरा धार्मिक अगुवाले हटाउनुपर्नेमा उनको जोड थियो ।

उनले भने, “सुदूरपश्चिममा अहिले पनि ब्राह्मणले दलित बस्तीमा गएर न्वारन, विवाह, व्रतबन्ध गर्दैनन् । त्यति मात्र होइन, चिहान घाटमा समेत जातीय विभेद हुने गरेकाले यस्ता कुरीति हटाउने अभियानमा म आफैँ लागेको हुँ । दलितको घरमा धार्मिक कार्य गर्दै भोजन ग्रहणसमेत गर्दै आइरहेको छु ।”

उनले सन्या पूजा गर्दा अहिले पनि अथर्ववेदको उच्चारण गरेर यो दलितको वेद हो भन्दै भुइँमा पानी खसाल्ने गलत परम्परा काम रहेको बताए । अथर्ववेदकै ज्ञानले मोबाइल, रेडियो, टिभी, गाडी र हवाईजहाज बनेको उनले दाबी गरे । हामी सबै त्यसको उपभोग गरिरहेका छौँ तर त्यही वस्तु निर्माण गर्ने शिल्पकारमाथि विभेद भइरहेका यस्ता कुरीति हटाउनुपर्ने उनले जोड दिए ।

कुरीति हटाउन खोज्दा यजमान छुटे

ज्योतिष पण्डित गणेशप्रसाद पन्तले दलित बस्तीमा कर्मकाण्ड गर्न सुरु गरेपछि बुवा बाजेका पालादेखिका गैरदलित समुदायका पुख्र्यौली यजमान छुटेको बताए । उनले सांस्कृतिक कुरीति हटाउने अभियान सुरु गर्दा सामाजिक सञ्जालमार्फत आफूमाथि तुच्छ गालीगलौजसमेत हुँदै आएको पीडा सुनाए । उनले भने, “धेरै यजमान छुटेपछि जीविका चलाउन श्रीमतीले गाई पालेर दुध बेच्ने गरेकी छिन् । पण्डितको श्रीमतीले दुध बेच्न थालेको भन्दै समाजमा खिसीट्युरी गर्छन् । यद्यपि म आफ्नो धर्म र कर्मबाट विचलित भएको छैन ।”

जीविका चलाउन गाई पालेर दुध बेच्दै आएको उनले बताए । छोराछोरी पढाउन गाईसँगै बाख्रासमेत पालेको उनले बताए । दुःखसुख गरेर पन्त परिवारले दुई छोरामध्ये एक गौरीशङ्कर संस्कृत महाविद्यालय पिथौरागढबाट शास्त्री प्रथम वर्षमा र अर्को छोरा कक्षा १२ मा अध्ययन गर्न सघाइरहेका छन्  । गोरखापत्रबाट