कैलाली- जैविक विविधताले महत्वपूर्ण विश्व सिमसार क्षेत्र घोडाघोडी तालको महत्वसँगै जोडिएको घोडाघोडी मन्दिरको पनि धार्मिक पर्यटनका हिसावले छुट्टै महत्व छ। ताल क्षेत्रमा सरकारले विभिन्न भौतिक पूर्वाधार निर्माण गर्दैगर्दा मन्दिर दर्शनका लागि आउने धार्मिक पर्यटकका लागि भने न्यूनतम पूर्वाधार निर्माणमा चासो नदिएको गुनासो मन्दिर व्यवस्थापन समितिले गरेको छ ।
विभिन्न चाडपर्व तीथिमा विशेष भिडभाड हुने र दैनिक धार्मिक पर्यटक घोडाघोडी मन्दिरमा पूजा पाठ, विवाह, वर्तबन्ध लगायतका कार्य हुने भएकाले व्यवस्थापनमा समस्या आएको पुजारी शङ्कर संज्यालले बताए ।
पूजापाठ, विवाह, वर्तवन्ध लगायत कर्मकाण्डको आम्दानीले नै मन्दिरमा २६ जना बटुकको निशुल्क शिक्षा आवास गरिँदै आएको बताउने गुरुकुलका प्रचार्य समेत रहेका पुजारी संज्यालले मन्दिरमा होमकुन्डको छानोहाल्न नसक्दा वर्षा र गर्मीमा धार्मिक कार्य गराउन समस्या भएको उल्लेख गरे ।
घोडाघोडीमा २०५१ सालमा राष्ट्र गुरु योगी नरहरीनाथले एक महिनासम्म कोटीहोम लगाउनुका साथै गौशाला निर्माण गरेका थिए । सोही होमकुण्डा अहिले पनि सुरक्षित राखिएको छ । तर तत्कालिन अवस्थामा होमकुण्ड सुरक्षितका लागि काठबाट बनाइएको होमकुण्डको संरचना जिर्ण भएको अवस्थामा छ ।
‘स्थानीय, प्रदेश सरकारलाई पटकपटक समस्या दर्शाउँदा समेत सुनुवाई भएन, यहाँ नेताको घर बनाउन बजेट छुट्याईन्छ सार्वजनिक महत्वको विषयमा चासो दिईंदैन’ पुजारी संज्यालले गुनासो गरे ।
विराट सनातन धर्म संस्कृती संरक्षण सम्वद्र्धन प्रतिष्ठान नामक संस्था २०५७ सालमा दर्ता गरी सोही संस्थामार्फत अहिले घोडाघोडीमा विभिन्न संस्थागत कार्यक्रम हुने गरेका छन्। सोही संस्थाले २०६० सालदेखि बेदविद्या आश्रम समेत सञ्चालनमा ल्याएको संज्यालले बताउनुभयो । अहिले आश्रममा कक्षा १२ सम्म संस्कृत तथा बेदको पढाइ हुने गर्दछ ।
दुई महिना अगाडी प्रतिष्ठानको साधरण सभामा सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकार आर्थिक मामिला मन्त्री नरेशकुमार शाहीलाई प्रमुख अतिथिको रुपमा आमन्त्रण गरी समस्या दर्साएपनि सुनुवाई नभएपछि निराशा छाएको छ । प्रतिष्ठानका अध्यक्ष गोविन्दराज जोशीले कोटीहोमको छानो निर्माण र मन्दिरमा आउने दर्शनार्थीहरुका लागि ओत लाग्ने विश्राम स्थल अतिनै आवश्यक भएको बताए । गोरखापत्रबाट
